Nhiệt độ toàn cầu nóng lên có ảnh hưởng gì tới môi trường nhân loại?

Sự thay đổi khí hậu trên Trái đất có mối liên hệ rất mật thiết với đời sống con người. Thông qua việc quan sát và nghiên cứu khí hậu toàn cầu, các nhà khoa học phát hiện rằng trong hơn 100 năm trở lại đây, nhiệt độ bình quân toàn cầu đã tăng khoảng 0,5 đến 0,6 độ C và vẫn có xu hướng tiếp tục tăng. Phát hiện này khiến con người đặc biệt chú ý. Năm 1989, Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc còn đưa vấn đề “nhiệt độ toàn cầu tăng lên” vào chủ đề chính của Ngày Môi trường Thế giới năm đó. Vì sao khí hậu toàn cầu lại nóng lên? Các nhân tố làm thay đổi khí hậu rất phức tạp, nhưng có thể chia thành hai nhóm: nhân tố tự nhiên và nhân tố con người. Nhân tố tự nhiên gồm hoạt động của Mặt trời như vết đen Mặt trời, tia lửa Mặt trời, vệt sáng; sự thay đổi của dải băng hà, luồng khí lạnh, luồng khí ấm, núi lửa; cùng những nguyên nhân từ vũ trụ như sự thay đổi tốc độ quay của Trái đất. Nhân tố con người là những hoạt động không hợp lý của nhân loại.

Ví dụ, cùng với sự phát triển của công nghiệp, việc đốt các nhiên liệu như than, dầu và khí thiên nhiên trong nhà máy đã làm hàm lượng cacbonic trong không khí tăng nhanh. Việc con người tàn phá rừng và thảo nguyên cũng khiến khí cacbonic tăng cao, trong khi lượng oxy do rừng và thảo nguyên tạo ra lại giảm đi rất nhiều. Khí cacbonic ngày càng nhiều trở thành một trở ngại, ngăn không cho nhiệt độ giảm xuống.

Hàm lượng cacbonic trong tầng khí quyển tăng mạnh sẽ gây ra hiệu ứng nhà kính. Kết quả là ánh Mặt trời vẫn có thể chiếu xuống Trái đất, nhưng nhiệt lượng khó thoát ra ngoài, khiến nhiệt độ trên Trái đất ngày càng nóng lên.

Hiện nay, mỗi năm lượng khí cacbonic trên Trái đất tăng với tốc độ 0,7 ppm. Từ đó có thể tính rằng đến thập kỷ 30 của thế kỷ XXI, nhiệt độ bình quân trên Trái đất sẽ tăng từ 1,5 đến 4,5 độ C so với hiện nay. Khi ấy nước biển sẽ nóng lên, mực nước biển có thể tăng 0,2 đến 0,4 mét; cộng thêm băng hà tan chảy, mực nước biển sẽ còn dâng cao hơn nữa. Nhiều vùng ven biển có khả năng bị ngập lụt, môi trường tự nhiên và hệ sinh thái bị phá hoại, các thiên tai như bão, mưa rào, sóng thần, nắng nóng... có thể xảy ra liên tiếp, gây tổn thất khó lường cho các ngành sản xuất như nông nghiệp, lâm nghiệp, chăn nuôi, đánh bắt, cũng như đời sống của toàn nhân loại. Có người còn gọi đó là “thiên tai của chiến tranh hạt nhân”.