Vì sao sét hay đánh vào vật thể cao chót vót đứng đơn độc?
Tầng mây thấp trong các đám mây giông thường mang điện. Loại điện năng này gây cảm ứng cho mặt đất, đồng thời khiến mặt đất sinh ra loại điện tích khác tính chất với điện tích trong tầng mây thấp. Nghĩa là, nếu tầng mây thấp tích điện dương thì mặt đất mang điện âm; ngược lại, nếu tầng mây thấp mang điện âm thì mặt đất mang điện dương. Loại điện tích xuất hiện trên mặt đất như vậy được gọi là “điện tích cảm ứng”.
Trong một phạm vi nhỏ, loại điện tích cảm ứng này thường có cùng tính chất, chẳng hạn đều mang điện dương hoặc đều mang điện âm. Các điện tích cùng tính chất thường bài xích nhau. Kết quả của sự bài xích ấy khiến điện tích trên mặt đất phân bố lại từ đầu. Lực bài xích men theo sự phân lực của phương hướng mặt đất; ở những nơi mặt đất gồ ghề, sự phân lực thường nhỏ hơn so với vùng đất bằng phẳng, nên điện tích dễ dịch chuyển đến những vị trí gồ ghề, gấp khúc. Từ đó có thể suy ra rằng ở các vùng đất gồ ghề, gấp khúc, mật độ điện tích sẽ nhiều và dày đặc hơn. Những vật thể cao chót vót mang nhiều điện tích cảm ứng hơn mặt đất, có khả năng hút sóng điện mạnh hơn, nên rất dễ hút tia điện. Chính vì thế, khi trời mưa, chúng ta không nên đứng trú dưới những vật thể cao như cột cờ, cây cao, tháp nhọn, cột điện, v.v... vì tia sét rất dễ tìm đến những nơi đó. Tuy nhiên, người ta cũng lợi dụng đặc tính của các vật thể cao chót vót để bảo vệ tòa nhà khỏi sét đánh, đó là lắp đặt cột chống sét.
Cột chống sét là những thanh kim loại đặt trên đỉnh các tòa nhà cao, phần dưới nối tiếp với mặt đất. Nó thu hút các tia sét mang điện, đóng vai trò như đường dẫn điện để dòng điện chạy qua và truyền xuống lòng đất. Nhờ vậy, tia sét đánh vào tòa nhà cao thường bị dẫn đi và không đánh trúng mục tiêu cần bảo vệ.
