Vì sao núi Phú Sĩ vươn cao khác thường?

Biểu tượng của đất nước Mặt trời mọc, ngọn núi Phú Sĩ tuyệt đẹp, từ lâu đã khiến các nhà khoa học băn khoăn. Nơi đây dường như có điều gì đó bí ẩn: ngọn núi quá lớn và hoạt động quá mạnh so với vị trí của nó.

Phú Sĩ nằm trên một đới hút chìm, tức ranh giới giữa hai mảng thạch quyển. Tại đây, mảng thạch quyển Philippine chìm xuống bên dưới Nhật Bản. Quá trình đó làm đá bị nóng chảy và tạo ra nhiều túi dung nham nhỏ.

Thông thường, các núi lửa hình thành ở những khu vực như vậy có xu hướng khá yên tĩnh, ít khi phun trào và thường có kích thước nhỏ, đơn giản vì chúng không nhận đủ lượng magma cần thiết để lớn lên và hoạt động mạnh hơn.

Thế nhưng núi Phú Sĩ lại cao bất thường, đồng thời tạo ra vật liệu với tốc độ khoảng 10.000 kilômét khối trong 100.000 năm, lớn hơn nhiều núi lửa khác ở điều kiện tương tự. Hơn nữa, dung nham của nó lại khá giống loại được tạo ra tại các dãy núi giữa đại dương, nơi hai mảng thạch quyển tách rời nhau để magma từ dưới sâu phun lên.

Các nhà khoa học đã phát hiện một vết “rách” trong mảng thạch quyển biển Philippine ngay bên dưới chân núi Phú Sĩ. Từ vết rách này, một lượng lớn manti dâng lên, lấp đầy khoang chứa dung nham của ngọn núi, khiến núi lửa cao thêm và hoạt động dữ dội hơn những ngọn núi lửa cùng loại. Vết rách ấy được tạo ra khi hai mảng lục địa gần đó va chạm vào khoảng 2 triệu năm trước.