Có sinh vật nào không bao giờ bị chết không?

Rất nhiều sinh vật, kể cả con người, đều không thể tránh khỏi cái chết. Đây là một hiện tượng tự nhiên mà ai cũng phải chấp nhận. Tuy nhiên, nếu quan sát thật kĩ, ta có thể phát hiện rằng đối với vi khuẩn và phần lớn động vật nguyên sinh, chết không nhất thiết là một kết cục tất yếu. Vì sao lại như vậy? Và vì sao sự sống lại phải chết?

Bản chất của sự sống gắn liền với gen di truyền. Dưới tác động của các nhân tố bên ngoài như tia tử ngoại, ô nhiễm và những biến đổi bên trong tế bào, cấu trúc gen khó tránh khỏi bị tổn thương ở mức độ nhất định. Thông thường, tế bào có thể tự sửa chữa những tổn thương này. Nhưng nếu tổn thương quá nặng, việc phục hồi sẽ rất khó hoặc không thể hoàn toàn, từ đó dẫn đến sự lão hóa của tế bào, cơ quan và cuối cùng là cái chết của sinh vật.

Cái chết là kết cục khó tránh đối với phần lớn sinh vật. Vậy vì sao vẫn có những sinh vật được xem là “không bao giờ chết”? Nguyên nhân là vì vi khuẩn và một số động vật nguyên sinh có khả năng tự sao chép rất mạnh. Lấy amíp làm ví dụ, sinh vật nhỏ bé này có thể phân tách và tự nhân bản với số lượng lớn trong thời gian ngắn. Vì vậy, dù một số cá thể lão hóa hoặc chết đi, các cá thể khác vẫn tiếp tục phân chia. Miễn là điều kiện dinh dưỡng cho phép, chúng có thể không ngừng sinh sôi.

Con người và các động vật đa tế bào khác sở dĩ phải chết là vì trong tế bào có cơ chế ngăn sự phân tách không giới hạn, giống như được lắp một bộ phanh. Nếu không có cơ chế ấy, số lượng tế bào và số lượng cá thể sẽ tăng lên đến mức không thể tưởng tượng. Khi một “bộ phanh” nào đó mất tác dụng, tế bào ở vị trí ấy sẽ liên tục phân chia, sinh sôi không kiểm soát và tiêu hao chất dinh dưỡng trong cơ thể. Khi đó, chúng trở thành tế bào ung thư.