Vì sao sự kiện sương mù London gây chết người?
Sự kiện sương mù London gây chấn động thế giới xảy ra ngày 5 tháng 12 năm 1952. Hôm đó, ngay từ sáng sớm, cả thành phố London đã bị sương mù bao phủ. Khi tiếng chuông vang lên, nhiệt độ giảm xuống nhanh chóng. Không khí ẩm ướt, nặng như một khối chì đè lên bầu trời thành phố; sương dày đặc không tan, không thể nhìn thấy Mặt Trời. Trong lúc đó, hàng ngàn, hàng vạn ống khói của các gia đình và nhà máy vẫn tiếp tục nhả lên bầu trời những cuộn khói đen kịt. Mặt đất không hề có gió, khói không thể khuếch tán. Nồng độ bụi khói và khí sunfurơ trong không khí không ngừng tăng lên. Khắp các ngõ hẻm tràn đầy khí sunfurơ và bụi than. Ánh sáng vàng từ đèn pha ô tô không xuyên nổi làn sương mù, cảnh sát giao thông buộc phải đeo khẩu trang phòng độc, còn người qua lại ngày càng ho nhiều và chảy nước mắt.
Đến chập tối ngày thứ năm, sương mù mới bắt đầu nhạt dần. Nhưng trận sương mù kéo dài năm ngày này đã cướp đi sinh mạng của hơn 4.000 người; ba tháng sau đó lại tiếp tục có thêm hơn 8.000 người chết.
Vậy tại sao trận sương mù London này lại giết chết người? Sau sự kiện, qua nhiều cuộc điều tra, cuối cùng người ta đã làm sáng tỏ: khí sunfurơ và các giọt nước, cùng với bụi trong không khí, đã hình thành nên trận sương mù dày đặc này. Bụi chủ yếu do các hạt than trong khói than gây ra; chúng chứa khí sunfurơ, oxit silic, oxit nhôm, trở thành hạt nhân của các giọt mù và xúc tác cho khí sunfurơ trong không khí xảy ra phản ứng oxi hóa, hình thành SO3, gây nguy hại cho sức khỏe con người, uy hiếp sự sống. Trong sương mù có hàm lượng axit sunfuric rất lớn, chứa nhiều khí độc và bụi, làm phổi con người hình thành các bọt nhỏ trên niêm mạc rồi dần dần kết thành từng mảng lớn. Chúng thâm nhập vào máu, lan khắp toàn thân và gây nguy hiểm.
Ngoài ra, trong trận sương mù này, điều kiện khí hậu cũng đóng vai trò như “hung thủ” góp phần hình thành thảm họa. Sáng ngày 5/12, trên không trung London có một luồng cao áp ngưng trệ, làm mặt đất hoàn toàn không có gió. Do ban đêm mặt đất bức xạ rất mạnh, phần lớn nhiệt lượng mất đi nên nhiệt độ gần mặt đất thấp hơn nhiệt độ trên cao. Vì vậy, trong khoảng không từ 50 – 150 m trên mặt đất đã hình thành một lớp “nhiệt độ ngược”, càng lên cao càng ấm. Hơi nước trong lớp “nhiệt độ ngược” gần bão hòa, rất thuận lợi cho việc hình thành sương mù. Do tồn tại lớp “nhiệt độ ngược”, không khí lạnh chìm xuống dưới, không khí nóng nhẹ ở trên, khiến không khí trên dưới khó trao đổi và ở trạng thái ổn định. Lớp “nhiệt độ ngược” giống như một cái chảo lớn úp lên cả thành phố, ngăn không cho không khí mặt đất đi lên. Vì vậy, bụi khói và khí sunfurơ từ ống khói nhà máy, gia đình bị phong tỏa ở bên dưới, không khuếch tán được. Các chất ô nhiễm tích tụ ngày càng nhiều, lại có sương mù làm môi giới, nên đã hình thành thảm kịch sương mù giết người.
Từ khoá: Sự kiện sương mù London; Mù axit sunfuric; Khí sunfurơ; Bụi; Lớp “nhiệt độ ngược”.
