Tại sao lại có bão địa từ?

Trong thời gian gần đây, các đợt phun trào mây khí và hạt nhiễm điện từ Mặt trời liên tục diễn ra, gây nên những đợt bão địa từ rất mạnh trong lịch sử Trái đất. Vậy nguyên nhân sâu xa của hiện tượng này là gì?

Trước đây, giới khoa học tin rằng tâm Mặt trời được cấu tạo chủ yếu từ hydro, và đây chính là nguyên nhân gây ra các đợt phun trào, đặc biệt vào thời kỳ đỉnh cao của chu kỳ 11 năm của Mặt trời. Chính vì vậy, theo một số quan điểm, con người đã hiểu chưa đúng về bản chất của các đợt thay đổi khí hậu trên Trái đất. Theo Oliver Manuel, giáo sư hóa học hạt nhân người Mỹ, khi chuyển động tới bề mặt Mặt trời, hydro bị nung nóng và một phần tạo nên độ nóng của Mặt trời. Tuy nhiên, phần lớn nhiệt độ khủng khiếp của “ông già cau có” này lại tỏa ra từ lõi của một vụ nổ siêu tân tinh ở phần tâm giàu sắt, chứ không phải từ hydro của Mặt trời.

Manuel giải thích: “Theo chúng tôi, thái dương hệ được sinh ra từ một ngôi sao, và Mặt trời hình thành từ lõi của một siêu tân tinh đã nổ. Hầu hết các hành tinh bên trong được cấu tạo bằng vật chất tại lõi ngôi sao ấy, còn các hành tinh bên ngoài thì bằng vật chất tại lớp ngoài. Chính vì vậy, chúng ta hiểu sai về quá trình tạo nên từ trường ở tâm Mặt trời, nguyên nhân gây phun trào và bão địa từ. Chúng ta cứ tưởng rằng chính dòng plasma ở bề mặt môi trường tạo nên từ trường, nhưng thực tế không phải như vậy”.

Phần lớn giới vật lý thiên văn ủng hộ quan điểm rằng cách đây 4,5 tỷ năm, Mặt trời được hình thành từ một đám mây sao. Ngược lại, Manuel khẳng định thái dương hệ có nguồn gốc từ một vụ nổ sao tân tinh. Vì vậy, hoặc từ trường của ngôi sao neutron ở tâm Mặt trời, hoặc phản ứng biến lớp sắt quanh ngôi sao đó thành một chất siêu dẫn, tức phản ứng ngưng tụ Bose – Einstein, đã gây nên các đợt phun trào trong chu kỳ hoạt động của Mặt trời.

Trong khi thuyết của Manuel vẫn còn gây tranh cãi trong giới khoa học, nhiều nhà nghiên cứu khác cũng khẳng định các hành tinh thuộc quỹ đạo thái dương hệ đều giàu sắt và kim loại. Manuel tin rằng điều này sẽ góp phần làm thay đổi quan điểm của mọi người về nguồn gốc của thái dương hệ. Hơn 40 năm nay, ông đã dành cuộc đời mình cho việc đi tìm “giấy khai sinh” của hệ Mặt trời.