Tại sao chúng ta tin vào linh hồn?

Những cuộc trò chuyện với linh hồn người đã khuất có thể chỉ là kết quả của nỗi sợ hãi hoặc ám ảnh, chứ không hẳn là một cuộc gặp gỡ tâm linh. Các nhà khoa học cho rằng gọi hồn có thể chỉ là cách con người giải tỏa mong ước của mình.

Giáo sư tâm lý người Anh Richard Wiseman đã tìm hiểu những thí nghiệm “gọi hồn” có kiểm soát. Từ đó, ông nhận thấy có rất nhiều cách khiến con người tự diễn giải lời phán của các bà đồng rồi gán chúng cho bản thân, bất kể chi tiết ấy có đúng sự thật hay không. Wiseman cho rằng có thể tồn tại một vài chiến lược phía sau những lời đoán mộng vốn được xem là “chính xác” của các bà đồng.

Trước hết, con người thường có xu hướng tin vào những lời bình luận và tiên đoán chung chung, những điều mà họ có thể tự liên hệ với mình bất cứ khi nào muốn. “Tôi cho rằng các bà đồng khá thành thật, nhưng con người lại đọc được rất nhiều thông tin từ những lời bình luận khá mơ hồ đó của họ”.

Người ta cũng thường tìm đến bà đồng để mong được yên lòng hoặc được trợ giúp trong một giai đoạn căng thẳng của cuộc đời, chẳng hạn khi vừa mất người thân. “Chúng ta muốn tin rằng những điều phán là sự thực, và nó đúng với chúng ta, vì thế chúng ta sẽ có xu hướng sẵn lòng trả tiền cho những lời nói đúng ý đó”.

Ví dụ, nếu bà đồng nói rằng “các linh hồn đang nói chuyện về một phụ nữ trẻ đã qua đời”, thì đó có thể là một bé gái, một thiếu nữ, hoặc một người đã mất ở độ tuổi 40, tùy theo nhân vật mà người nghe muốn nghĩ đến. Ngoài ra, con người thường có xu hướng ghi nhớ “những điều may mắn”, tức những lời phán hợp với mong muốn của mình, và bỏ qua những điều “không trúng đích”.

Không chỉ tâm lý khách hàng ảnh hưởng đến kết quả của cuộc lên đồng. Các bà đồng cũng tiếp nhận và phản ứng một cách vô thức với những thông tin từ hoàn cảnh xung quanh. Chẳng hạn, họ có thể đoán nhu cầu của người đối diện bằng cách quan sát những chi tiết tinh tế như trang phục đang mặc, hoặc phản ứng trước các câu hỏi. Tất cả những điều đó khiến cuộc lên đồng hầu như lúc nào cũng có vẻ “thành công”. Giáo sư Wiseman đã cho thực hiện một cuộc gọi hồn có kiểm soát với năm đối tượng và các bà đồng, nhưng không tìm thấy bằng chứng nào về khả năng tâm linh thật sự.

Wiseman cho biết ông không nghĩ rằng hầu hết các ông đồng, bà cốt đều là những kẻ lừa đảo. Tuy nhiên, vì con người tìm đến họ để mong được trợ giúp tinh thần khi mất người thân, nên điều này có thể vừa có mặt tốt, vừa có mặt xấu.

Khi mất người thân, người ta thường cảm thấy cô đơn, bơ vơ và hoài nghi. Vì vậy, họ dễ tìm mọi cách để đến nơi mà họ tin rằng có thể cho mình câu trả lời. Điều quan trọng với những người đang chịu tang là phải thận trọng khi tìm kiếm sự giúp đỡ, bởi rất có thể đó chỉ là một cú lừa khéo léo.