Tại sao trong trai, sò có ngọc?

Trân châu được sinh ra trong cơ thể các loài động vật nhuyễn thể như sò, trai ngọc biển và trai nước ngọt. Nhiều người cho rằng trai, sò càng lớn thì hạt trân châu bên trong càng to, nhưng thực tế không hẳn như vậy. Chỉ khi có ký sinh trùng hoặc vật lạ từ bên ngoài xâm nhập vào cơ thể trai, sò thì trân châu mới có cơ hội hình thành.

Nếu tách vỏ trai hoặc vỏ sò ra quan sát, bạn sẽ thấy lớp trong cùng của vỏ có ánh sáng rực rỡ, lấp lánh màu sắc giống hạt trân châu. Lớp này được gọi là “tầng trân châu”, do chất trân châu mà màng ngoài của con vật tiết ra tạo thành.

Khi ký sinh trùng chui vào lớp vỏ cứng của trai, sò, màng ngoài của chúng sẽ nhanh chóng tiết ra chất trân châu để bao bọc vật lạ, nhằm bảo vệ cơ thể. Sau một thời gian dài, lớp chất trân châu bao quanh ký sinh trùng ngày càng dày lên và tạo thành hạt trân châu.

Đôi khi, một hạt cát rơi vào bên trong con trai hoặc con sò, khiến chúng không thể đẩy ra ngoài ngay được. Vật lạ này gây kích thích và đau đớn, nên màng ngoài tiết chất trân châu bao bọc dần dần. Qua thời gian, hạt cát được phủ bởi lớp trân châu dày và biến thành một viên ngọc tròn.

Có khoảng 20 đến 30 loài động vật nhuyễn thể có thể tạo ra trân châu. Hiện nay, con người đã xây dựng các cơ sở nuôi trồng nhân tạo. Sau khi nuôi lớn một số loài nhuyễn thể, chủ yếu là trai ngọc, người ta cấy nhân vào mô liên kết của màng ngoài, đồng thời phủ lên nhân một mảnh màng ngoài nhỏ. Sau một thời gian nhất định, hạt trân châu nuôi nhân tạo sẽ hình thành. Ở các vùng duyên hải và hồ nội địa của Trung Quốc, phương pháp này được dùng phổ biến để nuôi trân châu, và đã phát triển từ trân châu thông thường sang trân châu có màu hoặc có hình dáng đặc biệt.