Vì sao người ta lại đánh rắm?
Đánh rắm là kết quả của quá trình đường ruột bài tiết các chất khí qua hậu môn. Vậy các chất khí trong cơ thể từ đâu mà có?
Khi ta ăn cơm, uống nước, không khí lẫn trong thực phẩm và đồ uống sẽ đi xuống dạ dày và đường ruột. Ngoài ra, hàng trăm triệu loại vi khuẩn trong đường ruột cũng phân giải thức ăn, sinh ra các chất khí. Vi khuẩn trong ruột còn phân giải các chất dịch trong đại tràng thành khí amoni. Các chất bicacbonat và axit dạ dày cũng tác dụng với nhau, tạo ra khí CO2. Các khí này chiếm khoảng 30-40% tổng lượng khí trong đường ruột.
Một phần khí trong dạ dày và đường ruột thoát ra ngoài qua đường miệng, một phần khuếch tán qua thành ruột vào máu rồi đi ra theo đường hô hấp. Phần lớn còn lại được đưa dần xuống phía dưới và thoát ra qua hậu môn. Lượng khí tích tụ trong đường ruột càng nhiều, tốc độ bài tiết xuống càng nhanh. Do các cơ quanh hậu môn co lại, đóng chặt hậu môn, khí trong ruột bị dồn ép thành một khu vực áp suất cao. Khi khí bị đẩy cưỡng bức qua hậu môn, nó sẽ phát ra tiếng. Trong điều kiện ăn uống bình thường, mỗi người có thể đào thải 17-60 ml khí mỗi giờ, tức mỗi ngày khoảng 400-1.000 ml, nhưng sai số giữa từng người rất lớn.
99% khí đào thải qua hậu môn không phải là khí thối, mà chủ yếu là nitơ, CO2, oxy, hydro và metan. Phần còn lại gồm khí amoni, amin bốc hơi, hydro sulfid, các khí có mùi thối... Ngoài oxy và nitơ đến từ không khí, phần lớn các khí khác đều do vi khuẩn lên men trong hệ tiêu hóa phân giải ra.
Vì thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống của mỗi người khác nhau, nên số lượng và mùi khí thải cũng không giống nhau. Người quen thở bằng miệng, hay nuốt nước bọt, thường ăn kẹo cao su hoặc người già răng yếu thường nuốt vào khá nhiều không khí nên dễ đánh rắm nhiều hơn. Một số thực phẩm chứa nhiều khí như bánh bao, kem trứng, nước giải khát có ga, cùng các thực phẩm giàu đường và chất xơ cũng dễ gây rắm. Trong đại tràng, chúng bị vi khuẩn đường ruột phân giải thành khí CO2, hydro và metan. Tỏi, hành tây và hẹ chứa nhiều hợp chất lưu huỳnh; khi bị vi khuẩn đường ruột phân giải, chúng tạo thành hợp chất sulfua và khí thioalcohol. Vì vậy, người ăn nhiều các loại rau này thường đánh rắm nhiều và có mùi thối.
Một số người trong đường ruột thiếu men tiêu hóa đường lactoza, nên khi uống sữa bò sẽ bị chướng bụng và sinh nhiều khí. Những người bị viêm đường ruột cũng hay đánh rắm do vi khuẩn sinh sôi nhiều, tác động trực tiếp lên các chất dinh dưỡng và làm nhiễu loạn nhu động bình thường của ruột. Nói chung, đánh rắm là hiện tượng bình thường của cơ thể, không nên vì thấy đánh rắm nhiều mà quá lo sợ.
