Tại sao không vứt hết rác vào núi lửa để tiêu hủy?

Nhiều quốc gia xây dựng lò đốt để xử lý rác, vậy tại sao không vứt hết rác vào miệng núi lửa?

Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc, mỗi năm thế giới thải ra khoảng 300 triệu tấn rác thải nhựa, trong đó có khoảng 13 triệu tấn bị đổ ra biển. Cụ thể hơn, mỗi phút có khoảng 1 triệu chai nhựa và 5.000 tỷ túi nilon được tiêu thụ. Trong lượng rác thải nhựa được thải ra, có tới 79% bị chôn lấp hoặc vứt ra môi trường, 12% bị đốt và chỉ khoảng 9% được tái chế. Cho đến nay, thế giới vẫn đau đầu trong việc tìm cách xử lý rác thải.

Để xử lý rác, các quốc gia thường xây dựng lò đốt. Điều này khiến nhiều người thắc mắc: Tại sao không vứt hết rác xuống núi lửa? Chẳng phải núi lửa giống như một lò đốt rác tự nhiên hay sao? Tuy nhiên, câu trả lời đơn giản là không thể làm vậy.

Thoạt nghe, núi lửa có vẻ là một lò đốt tự nhiên giúp tiết kiệm nhiên liệu, nhưng trên thực tế, nếu vứt rác vào núi lửa, chi phí sẽ cực lớn. Trước hết, muốn làm điều đó phải tìm được một ngọn núi lửa “không nguội”, tức vẫn đang hoạt động.

Trong thực tế, không có nhiều người sống gần những ngọn núi lửa như vậy. Vì thế, việc vận chuyển rác đến miệng núi lửa sẽ tốn rất nhiều thời gian, công sức, nhiên liệu và tiền bạc so với xử lý rác trong các lò đốt chuyên dụng. Hơn nữa, dù tìm được núi lửa đang hoạt động, chưa chắc con người đã có thể đưa rác đến tận miệng núi, vì địa hình và hình dạng núi có thể không phù hợp. Các chuyên gia cho biết dạng núi lửa phù hợp nhất để xử lý rác, nếu xét về hình thái, là “núi lửa hình khiên” - shield volcano - loại núi có sườn phẳng, độ dốc thấp và dung nham phun chậm qua các khe nứt trên bề mặt Trái Đất.

Tuy nhiên, phần lớn núi lửa trên Trái Đất là loại stratovolcano, tức núi lửa hình nón cao. Loại núi lửa này thường có xu hướng “nổ” bất chợt khi áp suất khí nóng và dung nham bên trong trở nên quá lớn.

Ngay cả khi may mắn tìm được một ngọn núi lửa phù hợp, việc đổ rác vào miệng núi vẫn vô cùng nguy hiểm. Trước hết là khí độc núi lửa, gồm nhiều loại khí hình thành khi đốt lưu huỳnh như H2S, SO2... Những khí này có thể giết chết con người trong vòng một phút nếu hít phải quá nhiều. Ngoài ra, một túi rác nặng 30 kg ở nhiệt độ bình thường khi rơi xuống dung nham có thể gây ra phản ứng phun trào rất mạnh. Một vụ sạt đất tại khu vực Halemaʻumaʻu thuộc núi lửa Kilauea từng thổi dung nham cao hơn 80 m. Nếu hàng tấn rác rơi xuống, mức độ nguy hiểm sẽ còn khó lường hơn nhiều.

Chưa kể, khí thải sinh ra trong quá trình đó sẽ đi thẳng vào bầu khí quyển, gây tác hại lớn cho môi trường. Ở các quốc gia trên thế giới, hệ thống đốt rác luôn đi kèm thiết bị ngăn và lọc khí độc trước khi thải ra ngoài. Vì vậy, dùng núi lửa để đốt rác là cách làm không khả thi.