Tại sao xe đạp khi đi thì không đổ nhưng khi dừng lại đổ?

Ở nhiều nơi, xe đạp là phương tiện quen thuộc và có vai trò quan trọng trong đời sống hằng ngày. Nhưng bạn có biết rằng trong quá trình đạp xe, con người đã vô tình vận dụng rất nhiều nguyên lý động lực học không?

Chúng ta đều biết khi xe đạp dừng lại, nếu buông tay hoặc không chống chân, xe rất dễ đổ ngay. Vậy tại sao xe đạp khi dừng lại dễ đổ, còn xe ba bánh thì không? Nguyên nhân là xe đạp chỉ có hai điểm tiếp xúc với mặt đất; giữa hai điểm ấy chỉ tạo được một đường thẳng, không thể hình thành mặt phẳng chống đỡ. Vì thế, chỉ dựa vào hai bánh thì xe khó đứng vững. Trong khi đó, xe ba bánh có ba điểm tiếp xúc với mặt đất, ba điểm ấy tạo thành một mặt phẳng, nên xe có thể đứng vững. Cũng theo nguyên tắc này, khi lắp chân chống cho xe đạp, ta đã tăng thêm điểm tiếp xúc với mặt đất, giúp xe đứng ổn định hơn.

Khi xe đang chạy, vật thể chuyển động quay có xu hướng duy trì phương hướng của trục quay. Bánh xe quay càng nhanh thì trục quay càng khó bị thay đổi hướng. Người đi xe đạp nếu đạp đủ nhanh sẽ làm bánh xe quay nhanh, nhờ đó trục quay được giữ ổn định hơn và xe có thể duy trì cân bằng mà không bị đổ.