Tại sao diễn viên xiếc có thể giữ chiếc gậy đứng vững mà không bị rơi?
Thiên Kiều ở phía nam thành phố Bắc Kinh từng là nơi các đoàn nghệ thuật dân gian Trung Quốc biểu diễn võ thuật, ca nhạc và xiếc. Một tiết mục rất được yêu thích là diễn viên dùng đỉnh đầu hoặc ngón tay giữ một cây gậy đứng thẳng, rồi liên tục chuyển nó từ tay trái sang tay phải, lên vai, lên đầu mà không làm gậy đổ.
Vì sao diễn viên có thể giữ cây gậy đứng vững như vậy? Nếu thay cây gậy dài bằng một cây gậy ngắn, liệu có dễ hơn không? Chỉ cần thử một chút, ta sẽ thấy giữ thăng bằng cho cây gậy dài thường dễ hơn cây gậy ngắn.
Ai cũng biết, nếu đặt một cây bút chì đứng trên mặt bàn phẳng, cây bút chì ngắn sẽ dễ đứng vững hơn cây bút chì dài. Đó là vì vật có trọng tâm thấp thường ổn định hơn vật có trọng tâm cao. Nhưng nguyên lý này chủ yếu đúng trong trạng thái cân bằng tĩnh.
Khi giữ cây gậy đứng thẳng trên tay hoặc trên đầu, diễn viên phải liên tục điều chỉnh để trọng tâm của gậy nằm trên phương thẳng đứng với điểm đỡ. Nếu trọng tâm lệch đi, trọng lực sẽ kéo cây gậy đổ xuống. Tuy nhiên, cây gậy dài đổ chậm hơn nên diễn viên có đủ thời gian điều chỉnh, đưa trọng tâm trở lại vị trí cân bằng.
Ngược lại, cây gậy ngắn có quán tính nhỏ, khi bị lệch thì đổ rất nhanh. Diễn viên chưa kịp điều chỉnh, nó đã rơi xuống. Vì vậy, trong biểu diễn xiếc, dùng cây gậy dài lại thuận lợi hơn dùng cây gậy ngắn.
