Trên bầu trời có bao nhiêu ngôi sao?

Vào những đêm trời trong, các vì sao nhấp nháy như những đốm bạc rải trên nền trời đen mênh mông. Nhìn kỹ những chấm sáng lớn nhỏ, dày thưa khác nhau, người ta có cảm giác sao trên trời nhiều đến mức không thể đếm hết. Chẳng trách dân gian có câu hát: “Đố ai đo được trời cao, đố ai đếm được hết sao trên trời”.

Thực ra, những ngôi sao có thể nhìn thấy bằng mắt thường là có thể đếm được.

Các nhà thiên văn chia độ sáng của sao thành các cấp: sao sáng nhất là cấp 1, sau đó là cấp 2, cấp 3... những sao tối nhất mà mắt thường còn thấy được là sao cấp 6. Số sao mắt thường có thể nhìn thấy không nhiều như ta tưởng. Chẳng hạn, sao cấp 1 có tất cả 20 ngôi, sao cấp 2 có 46 ngôi, sao cấp 3 có 134 ngôi, sao cấp 4 có 458 ngôi, sao cấp 5 có 1476 ngôi, sao cấp 6 có 4840 ngôi. Tính từ cấp 1 đến cấp 6, tổng cộng có 6974 ngôi.

Không chỉ vậy, ở một thời điểm nhất định, một người chỉ có thể nhìn thấy khoảng một nửa bầu trời, còn nửa kia nằm dưới đường chân trời nên không nhìn thấy được. Vì vậy, bất cứ lúc nào số sao ta có thể nhìn thấy trên trời cũng chỉ vào khoảng 3000 ngôi.

Nếu dùng kính viễn vọng để quan sát, tình hình sẽ khác hẳn. Ngay cả kính thiên văn nhỏ nhất cũng có thể nhìn thấy trên 5 vạn ngôi sao. Với các kính viễn vọng thiên văn hiện đại, số sao có thể quan sát được ít nhất lên tới trên 1 tỉ.

Thực ra, số sao trên trời còn nhiều hơn thế rất nhiều. Có những ngôi sao quá xa, ngay cả kính viễn vọng lớn nhất cũng khó thấy dấu vết. Có những thiên thể xa đến mức kính thiên văn cỡ lớn chỉ nhìn thấy như một đốm sáng mơ hồ, nhưng bản thân chúng lại gồm hàng trăm tỉ ngôi sao.

Trong vũ trụ cuối cùng có bao nhiêu hệ sao khổng lồ? Còn những hệ thiên thể nào mà con người chưa phát hiện? Đến nay, đó vẫn là những câu hỏi lớn dành cho các nhà thiên văn.