Sao chổi Halley được phát hiện như thế nào?

Sao chổi có thể xem là một trong những loại thiên thể khiến con người chú ý nhất trên bầu trời đêm. Giữa bầu trời đầy sao yên tĩnh, sao chổi giống như một vị khách kỳ lạ, mang dáng vẻ bí ẩn, đến rồi đi mà gần như không để lại dấu vết.

Trong vô số sao chổi, nổi tiếng nhất chắc chắn là sao chổi Halley. Đây cũng là sao chổi đầu tiên có quỹ đạo được tính chính xác và có thể dự đoán trước thời điểm quay trở lại.

Năm 1682, trên bầu trời xuất hiện một sao chổi lớn rất đặc biệt, hình dạng kỳ lạ và độ sáng khác thường. Nhà thiên văn người Anh Halley, sống cùng thời với Niutơn, đã quan sát rất kỹ ngôi sao chổi này. Sau khi nghiên cứu, ông vận dụng định luật Khaifule và định luật vạn vật hấp dẫn của Niutơn để tính quỹ đạo của nó. Kết quả cho thấy sao chổi này là một thiên thể quay quanh Mặt Trời, quỹ đạo có dạng elíp rất dài và dẹt. Điều làm Halley đặc biệt hứng thú là ông phát hiện chu kỳ của nó khoảng 76 năm, nghĩa là cứ sau 76 năm nó lại quay trở lại một lần. Từ các tư liệu lịch sử, ông còn biết rằng khoảng 76 năm trước đó, tức năm 1607, cũng từng xuất hiện một sao chổi lớn; tiếp tục lùi thêm 76 năm, tức năm 1531, trên bầu trời cũng có một sao chổi lớn. Vì thế, ông mạnh dạn dự đoán rằng ngôi sao chổi lớn xuất hiện năm 1531, năm 1607 và năm 1682 thực chất là cùng một thiên thể. Ông còn dự đoán: sau lần xuất hiện năm 1682, đến năm 1758 nó sẽ một lần nữa hiện ra trên bầu trời.

Cuối năm 1758, khi bản thân Halley đã qua đời từ lâu, ngôi sao chổi đúng như ông dự đoán đã xuất hiện trên bầu trời vào đêm Nôen.

Dự đoán của Halley được chứng thực, và tấm màn bí ẩn bao phủ sao chổi cũng dần được vén lên. Từ đó, con người hiểu rằng quỹ đạo của sao chổi tuy rất phức tạp nhưng vẫn có thể được tính toán bằng các định luật khoa học. Công trình của Halley đã mở đường cho nhân loại nhận thức sâu hơn về sao chổi. Để ghi nhớ cống hiến to lớn ấy, người ta đặt tên cho ngôi sao chổi này là sao chổi Halley.