Vì sao một số cây cổ thụ rỗng thân mà vẫn sống?
Đôi khi ta bắt gặp những cây cổ thụ cành lá vẫn xum xuê, nhưng thân cây lại “vườn không nhà trống”. Điều gì giúp chúng vẫn sống được trong tình trạng thương tật như vậy? Đó là vì thân rỗng không phải là căn bệnh chết người đối với cây.
Thân cây mỗi năm một to ra. Phần gỗ ở giữa thân ngày càng khó được cung cấp oxy và chất dinh dưỡng nên có thể chết dần. Lõi cây già trở nên gần như vô tác dụng. Nếu phần mô chết này bị vi khuẩn xâm nhập hoặc nước mưa thấm vào lâu ngày, nó sẽ mục nát và tạo thành lỗ rỗng. Có những loài cây đặc biệt dễ rỗng ruột như cây liễu cổ thụ. Khi đó, cây chỉ mất đi một thứ giống như “ruột thừa” mà thôi.
Trong thân cây có hai đường lưu thông vật chất rất quan trọng. Phần xylem trong lõi gỗ là tuyến vận chuyển nước và chất vô cơ từ rễ lên. Phần phloem trong lớp vỏ là tuyến vận chuyển chất hữu cơ tổng hợp được từ lá xuống rễ. Hai tuyến này gồm rất nhiều đường ống. Trên một cây, số ống dẫn nhiều vô kể, nên nếu chỉ một số tuyến bị mất đi, việc vận chuyển nước không bị gián đoạn hoàn toàn. Vì thế, cây già thân rỗng vẫn có thể sinh trưởng như thường.
Tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc có một cây táo sống mấy trăm năm, thân cây rỗng tới mức một người có thể chui vào trú mưa, vậy mà cây vẫn ra quả.
Thế nhưng, nếu bóc toàn bộ vỏ của một cây cổ thụ rỗng thân, chứ không phải chỉ bóc một phần, cây sẽ chết rất nhanh. Đó là vì toàn bộ con đường vận chuyển chất hữu cơ đã bị cắt đứt, rễ cây không được cung cấp thức ăn sẽ “chết đói”. Khi rễ chết, cành lá không được cấp nước cũng sẽ chết theo. Có một vị thuốc Đông y thường dùng gọi là đỗ trọng. Nếu lấy quá nhiều vỏ cây cùng lúc, cả thân cây sẽ chết.
