Tại sao chim công biết xoè đuôi?

Những ai từng đi dạo trong vườn bách thú hẳn đều bị thu hút bởi bộ lông rực rỡ của chim công đực, đặc biệt là khi công xòe đuôi. Khi nó dựng bộ lông đuôi ánh vàng lộng lẫy, ngẩng đầu sải bước, cảnh tượng thật sự rất đẹp. Vì sao chim công biết xòe đuôi? Có người nói công xòe đuôi để “khoe mẽ” với con người, cách giải thích này có đúng không?

Muốn trả lời câu hỏi này, trước hết cần xem công xòe đuôi nhiều nhất vào thời gian nào. Các nhà động vật học cho biết công thường xòe đuôi nhiều nhất vào tháng 3 đến tháng 4, đúng mùa sinh sản của chúng. Vì vậy hiện tượng xòe đuôi có liên quan mật thiết đến sinh sản, là kết quả kích thích của hormone sinh dục do tuyến sinh dục tiết ra, đồng thời là biểu hiện tìm bạn đời của chim công. Khi mùa sinh sản qua đi, hiện tượng xòe đuôi cũng dần giảm. Do đó, nói công xòe đuôi chỉ để “khoe mẽ” là sự suy đoán chủ quan của con người.

Công xòe đuôi không chỉ có lợi cho việc tìm bạn đời. Khi gặp kẻ địch, nó cũng xòe lông đuôi ra; những đốm mắt lớn trên lông đuôi giống như rất nhiều con mắt đột ngột hiện ra trước mặt đối phương, có tác dụng hù dọa. Hiện tượng tương tự rất thường gặp ở loài chim. Ví dụ khi diều hâu, chồn sóc... tấn công gà mẹ đang dẫn đàn con, gà mẹ cũng xù lông để đối đầu với kẻ địch. Động tác này tương tự với việc công xòe đuôi, đều là phản ứng phòng vệ.

Đôi khi công thật sự xòe đuôi trước một du khách mặc quần áo sặc sỡ. Nhưng đó không phải để “khoe mẽ”, mà vì màu sắc xanh đỏ nổi bật của quần áo cùng tiếng nói cười lớn của du khách đã kích thích công, khiến chúng nâng cao cảnh giác. Lúc này, xòe đuôi cũng là một động tác thị uy và phòng ngự.