Chúa tể của các loài hoa

Một ngày nào đó, khi lang thang trong rừng mưa nhiệt đới Malaysia và Indonesia, bạn có thể sẽ sửng sốt khi trước mắt hiện ra một bông hoa rực rỡ, khổng lồ, đường kính gần tới 1 mét. Đó là Rafflesia, dạng hoa loa kèn lớn nhất thế giới. Kỳ lạ thay, từ “báu vật của tạo hóa” ấy lại liên tục bốc ra thứ mùi rất khó chịu, giống mùi thịt thối. Vì vậy, người dân địa phương gọi nó là hoa xác chết. Dù vậy, chính mùi ấy lại giữ vai trò sống còn đối với hoa Rafflesia, bởi nó hấp dẫn ruồi nhặng đến giúp hoa thụ phấn.

Tên đầy đủ của loài hoa này là Rafflesia arnoldi. Hoa mọc ngay trên mặt đất, có thể đạt đường kính tới 1 mét và mang màu đỏ chói lọi. Cây Rafflesia là một loài cây ký sinh dạng sợi, thân nhỏ bé chỉ như sợi chỉ. Thật ngược đời, hoa của cây càng to bao nhiêu thì thân cây lại càng bé bấy nhiêu.

Rafflesia chui vào mô rễ của một cây chủ dạng thân leo để hút chất dinh dưỡng. Nó không có lá, không có cuống và cũng không có rễ. Sau cùng, vi thể ăn bám nhỏ bé ấy sẽ tạo ra một nụ lớn dần, trông giống như một chiếc bắp cải. Chính chiếc “bắp cải” này về sau nở thành bông hoa khổng lồ Rafflesia arnoldi mọc sát mặt đất. Hạt của cây Rafflesia rất nhỏ và được bọc trong một lớp vỏ cứng. Các nhà khoa học cho rằng động vật đã giúp phát tán những hạt này khi đi lang thang trong rừng; hạt mắc vào móng chân của chúng rồi được mang đi khắp nơi.

Loài Rafflesia đầu tiên và lớn nhất được phát hiện ở đảo Sumatra. Các nhà khoa học đã lấy tên người phát hiện ra nó, một người châu Âu tên là Thomas Stamford Rafflesia, cũng là người đã thành lập nước Singapore ngày nay, để đặt cho loài cây này. Từ đó đến nay, người ta đã đặt tên cho hơn 12 loài Rafflesia khác. Không phải mọi loài Rafflesia đều có mùi thối rữa như thịt thối. Ở Indonesia cũng có loài cây này, người dân gọi là bunga patma, nghĩa là hoa sen.