Tại sao cua chúng ta ăn thường ngày lại nhỏ?
Cua lông tơ, còn gọi là cua sông, từng được người ta đặt cho cái tên rất đẹp là “công tử không có ruột”. Các nhà khoa học dựa vào đặc điểm nơi sinh sống và hai càng phủ đầy lông tơ của nó mà đặt cho nó một tên dễ nhớ hơn: cua lông tơ Trung Hoa.
Cuối thu, khi hoa cúc tàn cũng là lúc cua béo, đây là thời điểm thích hợp nhất để thưởng thức cua tươi ngon. Nhưng trong vài năm cuối thế kỉ XX, trên thị trường phần lớn lại là “cua con” dưới 100 g. Vì sao loại cua này ngày càng nhỏ?
Điều này phải bắt đầu từ tập tính sinh sống của cua. Loài cua mà chúng ta quen biết tuy được bắt ở môi trường nước ngọt như hồ Dương Trừng tỉnh Giang Tô, Nam Hồ tỉnh Chiết Giang, hồ Điện Sơn ở Thượng Hải, Bạch Dương - Điện ở Hà Bắc..., nhưng khi sinh sản lại phải quay về vùng nước mặn gần biển. Vì vậy, khi số lượng lớn “cua bố cua mẹ” trưởng thành tập trung từ sông để di chuyển ra gần biển, những người có kinh nghiệm sẽ chặn bắt ngay trên đường. Những con cua lớn may mắn thoát được mới đến nơi sinh sản để đẻ trứng. Ấu thể sau nhiều lần lột xác trở thành cua giống và bắt đầu thích ứng với môi trường nước ngọt. Lúc đó, chúng lại tụ họp để bắt đầu hành trình dài trở về ao hồ, nhưng đội quân bắt cua một lần nữa lại giăng lưới trên đường đi. Có thể tưởng tượng, với cách đuổi phía trước, chặn phía sau như vậy, nguồn cua ngày càng cạn kiệt. Vì thế, sinh sản nhân tạo đã được đưa vào nghề nuôi cua. Về mặt khoa học, sau khi giải quyết được nguồn cua giống, người nuôi chỉ cần khống chế quy mô nuôi dưỡng và nắm vững quy luật sinh trưởng thì cua có thể “lớn” lên nhiều hơn.
Các chuyên gia cho rằng muốn cua lớn thuận lợi, lượng cua thả trên mỗi mẫu nước phải khống chế dưới 1000 con, tốt nhất là 500-600 con. Nhưng do nhiều hộ nuôi chạy theo lợi ích kinh tế, lượng thả ban đầu mỗi mẫu nước có thể lên tới khoảng 2000 con. Khi cua con lớn đến khoảng 50 g, không gian nuôi đã quá chật chội, họ liền bắt một lượng lớn “cua con” đem ra thị trường, chỉ để lại số còn lại tiếp tục lớn. Như vậy có thể tận dụng tối đa mặt nước nuôi, nhưng số cua bán ra đợt đầu thường rất nhỏ.
Một nguyên nhân khác khiến cua trở nên nhỏ là giống cua thay đổi. Những con cua được nhắc đến chủ yếu là cua lông tơ ở Trường Giang. Những năm gần đây, do giá cua tăng mạnh, thị trường cung không đủ cầu, cua Ôn Châu thuộc tỉnh Chiết Giang và cua Liêu Ninh nhỏ bé thừa cơ trà trộn vào. Khi còn là cua giống, chúng gần tương đương với cua Trường Giang, nhưng đến giai đoạn trưởng thành, sự khác biệt về kích cỡ mới hiện rõ.
Đương nhiên, việc muốn cua lớn nhanh cũng là một trong những nguyên nhân khiến cua nhỏ đi. Nói chung, thời kì sinh trưởng tốt nhất của cua Trường Giang kéo dài khoảng 2-3 năm, nhưng hiện nay không ít hộ nuôi áp dụng cách làm vì lợi trước mắt: thả giống trong năm và bắt ngay trong năm. Cua chưa kịp trưởng thành đã bị đưa ra chợ bán, như vậy thì làm sao cua không nhỏ được?
