Vì sao nhiều cửa hiệu bán hàng có thưởng lại không bị thiệt nhiều lắm?

Khi học toán, chúng ta nên thường xuyên liên hệ kiến thức đã học với các hoạt động trong cuộc sống, dùng phương pháp toán học để giải thích những hiện tượng xung quanh. Có người cho rằng bán hàng có thưởng thật quá tốt, vì vừa mua được hàng vừa có cơ hội nhận thưởng. Nhưng trong thực tế, với kiểu bán hàng này, cửa hiệu thường không bị thiệt nhiều.
Dưới đây là một ví dụ từ quảng cáo đăng trên báo “Tân dân buổi chiều” ở Thượng Hải năm 1993 về chương trình bán hàng có thưởng.
Thể lệ chương trình bắt đầu từ ngày 1-4-1993. Số phiếu có thưởng là 10.000 phiếu, phát hết thì dừng. Doanh số bán buôn đạt 1.000 nhân dân tệ thì phát một phiếu thưởng; doanh số bán lẻ đạt 400 nhân dân tệ thì phát một phiếu thưởng. Ngày mở thưởng được công bố trên báo vào trung tuần tháng 5.
Cơ cấu giải thưởng gồm: 2 giải đặc biệt, mỗi giải trị giá 2.000 RMB; 10 giải nhất, mỗi giải 800 RMB; 20 giải nhì, mỗi giải 200 RMB; 50 giải ba, mỗi giải 100 RMB; 200 giải tư, mỗi giải 50 RMB; 1.000 giải năm, mỗi giải 20 RMB. Tổng giá trị giải thưởng là 51.000 RMB, tỷ lệ trúng thưởng là 12,82%.
Ta có thể tính tỷ lệ tổng giá trị giải thưởng so với tổng doanh thu bán hàng. Nếu 10.000 phiếu thưởng được phát dựa trên doanh thu bán buôn, thì tổng doanh thu là: 1.000 × 10.000 = 10.000.000 RMB. Khi đó, tỷ lệ tiền thưởng so với doanh thu là 51.000 : 10.000.000 = 0,51%.
Nếu 10.000 phiếu thưởng được phát dựa trên doanh thu bán lẻ, thì tổng doanh thu là 400 × 10.000 = 4.000.000 RMB. Khi đó, tỷ lệ tiền thưởng so với doanh thu là 51.000 : 4.000.000 = 1,275%.
Như vậy, khi chương trình bán hàng có thưởng hoạt động, cửa hàng thực chất chỉ dành khoảng 0,51% đến 1,275% doanh thu để làm giải thưởng. So với các hình thức khuyến mại hoặc hoa hồng có thể lên đến khoảng 2%, mức chi này không quá cao.
Bán hàng có thưởng khác với giảm giá trực tiếp. Trong giảm giá, lợi ích được chia đều cho tất cả khách hàng; còn trong bán hàng có thưởng, phần lợi ích được tập trung vào một số ít khách hàng may mắn trúng giải. Chính vì vậy, cửa hàng có thể tạo cảm giác hấp dẫn mà vẫn kiểm soát được chi phí.