Tại sao trong đầu của cá hoa vàng có hai viên đá nhỏ?

Trong khoang tai của cá có một loại “đá nghe” cấu tạo từ chất vôi. Hình dạng và kích thước của đá nghe ở các loài cá rất khác nhau. Ở phần lớn cá xương cứng, đá nghe chỉ là những viên nhỏ, nhưng ở cá hoa vàng, chúng đặc biệt lớn, thường to bằng móng tay út và rất dễ nhận ra. Vì vậy cá hoa vàng còn được gọi là “cá đầu đá”.

Bộ máy đá nghe này rất tinh xảo. Khi sóng âm từ bên ngoài truyền tới thân cá, dịch lympho trong tai trong sẽ rung động tương ứng. Sự rung động ấy kích thích đá nghe và tế bào cảm giác, rồi tín hiệu được truyền theo dây thần kinh lên não, tạo thành thính giác.

Đá nghe không chỉ giúp cá nghe âm thanh mà còn có tác dụng giữ thăng bằng cho cơ thể. Trong tai trong có tế bào cảm giác và dịch lympho. Khi cơ thể cá bị mất cân bằng, dịch lympho và đá nghe lập tức ép lên tế bào cảm giác, sau đó gửi tín hiệu lên não để cơ thể điều chỉnh lại tư thế.

Ngoài ra, người ta còn có thể dựa vào đá nghe để tính tuổi của cá. Thể tích đá nghe tăng dần theo tuổi: mùa hè tăng nhanh, mùa đông tăng chậm. Các vòng sinh trưởng hình thành trong mùa đông và mùa hè có thể phân biệt được, tương tự như vòng đời trên vảy cá.