Tại sao đai ốc hãm bánh xe ở bên phải và bên trái lại có ren ngược nhau?
Nếu chú ý, chúng ta sẽ thấy phía bên ngoài bánh xe, theo chiều chu vi hình tròn, có những đai ốc cách đều nhau. Các bánh xe ô tô chính là dựa vào những đai ốc đó để bắt vào cầu trước và cầu sau của xe. Thông thường, chúng ta quen với đai ốc vặn chặt theo chiều phải. Nhưng đai ốc ở bánh ô tô lại rất đặc biệt: nếu lấy chiều đầu xe làm phía trước, ta sẽ thấy bánh xe bên trái dùng đai ốc hãm có ren trái, còn bánh xe bên phải dùng đai ốc hãm có ren phải. Tại sao vậy?
Thực ra, thời kỳ ô tô mới ra đời, các đai ốc dùng cho bánh xe phải và trái chưa có sự phân biệt chặt chẽ, vì lúc đó tốc độ ô tô còn chậm và ô tô vẫn là phương tiện đi lại thời thượng. Về sau, cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghiệp chế tạo ô tô, tốc độ ô tô ngày càng cao, sự cố bánh xe bị long ra trong quá trình chạy xảy ra thường xuyên. Qua phân tích, người ta phát hiện nguyên nhân là các đai ốc hãm bánh xe bị lỏng, làm bánh xe long ra. Nhưng tại sao đai ốc hãm lại bị lỏng?
Chúng ta hãy làm một thí nghiệm nhỏ: đeo một chiếc vòng nhỏ vào ngón trỏ bàn tay phải, sau đó quay liên tục tay phải. Bạn sẽ thấy chiếc vòng trên ngón trỏ cũng không ngừng quay quanh ngón tay. Lúc này nếu đột nhiên dừng tay lại, chiếc vòng không dừng ngay mà tiếp tục quay thêm một lúc theo chiều quay ban đầu rồi mới dừng, đó là do quán tính.
Đai ốc hãm và sự quay của bánh xe cũng theo nguyên lý ấy. Khi bánh xe đang quay với tốc độ cao bỗng dừng lại, đai ốc hãm trên bánh xe cũng sinh ra quán tính và tiếp tục chuyển động, khiến đai ốc quay thêm một ít theo chiều quay ban đầu. Nếu chiều vặn của đai ốc cùng với chiều quay, đai ốc sẽ càng siết càng chặt; trái lại, nếu chiều vặn của đai ốc ngược với chiều quay của bánh xe, thì khi phanh gấp, đai ốc sẽ hơi lỏng ra. Cứ dần dần như vậy, chiếc đai ốc luôn bị “lỏng” ấy sẽ không còn siết chặt nữa, cuối cùng long ra và gây sự cố. Vì trong quá trình ô tô tiến lên, chiều quay do quán tính sinh ra đối với hai bánh xe phải và trái khác nhau, nên bánh xe phải dùng đai ốc hãm ren phải, còn bánh xe trái dùng ren trái. Như vậy mới có thể làm cho đai ốc hãm càng ngày càng siết chặt, tránh được nguy hiểm do bánh xe bị long ra.
