Tại sao đèn pha ô tô phải lắp kính khuếch tán có gân ngang và dọc?
Bạn đã từng dùng đèn pin chưa? Phía trước đèn pin có một tấm kính phẳng. Bạn đã chú ý đến đèn pha ô tô chưa? Đèn pha ô tô cũng có một tấm kính trước đèn, nhưng khác với kính đèn pin, trên mặt kính có những gân ngang và dọc, gọi là kính khuếch tán. Tại sao lại như vậy?
Trong đêm tối, nếu bật đèn pin quan sát, bạn sẽ thấy chùm sáng hẹp và thẳng. Cách chiếu sáng ấy tất nhiên rất có ích với người đi đêm, nhưng với một chiếc ô tô đang chạy nhanh, nó lại ẩn chứa nguy hiểm lớn.
Thực tế là chùm sáng hẹp và có ranh giới rõ. Tuy nó có thể giúp nhìn rõ phía trước, nhưng gần như không thấy gì ở bên đường, khiến việc quan sát đường sá rất khó khăn. Hơn nữa, chỗ sáng thì sáng choang, chỗ tối lại tối mò, sự đối nghịch mạnh giữa sáng và tối dễ làm người lái bị hoa mắt. Đặc biệt khi ô tô rung xóc, vùng sáng liên tục thay đổi vị trí rất nhanh, người lái phải thích nghi với sự thay đổi không ngừng ấy, khiến thị giác rất mệt mỏi. Vì vậy, đèn pha ô tô không thể dùng phương thức chiếu sáng giống như đèn pin.
Đèn pha ô tô thời đầu dùng loại bóng đèn mờ, thông qua việc tăng cường độ khuếch tán ánh sáng để làm yếu tác dụng gây hoa mắt, giúp người lái phân biệt rõ hơn quang cảnh xung quanh như đường nhánh rẽ trái, rẽ phải, cây cối um tùm, mép đường… Về sau, có người dùng kính mờ lắp trước đèn để đạt mức khuếch tán ánh sáng tương tự thay cho bóng đèn mờ. Tuy nhiên, tác dụng khuếch tán của bóng đèn mờ và kính mờ không chỉ phát sinh ở hai bên và phía trước xe, mà còn phát tán cả lên phía trên xe, làm nhiều chùm sáng bị tổn hao lãng phí. Dùng kính khuếch tán có gân ngang dọc có thể khắc phục nhược điểm đó.
Loại kính khuếch tán ánh sáng này thực chất là một tổ hợp thấu kính và lăng kính. Nó có tác dụng khúc xạ ánh sáng rồi phân tán theo những hướng cần thiết. Vì vậy, sau khi ô tô hiện đại lắp loại kính này, đèn pha có thể chiếu sáng đường sá và cảnh vật hai bên đường một cách đều đặn, êm dịu. Ngoài ra, loại kính khuếch tán này còn có thể làm cho một phần ánh sáng khúc xạ hơi lệch sang hai bên và phía trên để chiếu sáng biển báo, cột cây số…
Một tấm kính đèn pha tưởng như không có gì nổi bật, nhưng lại có tác dụng quan trọng như vậy.
