Dì Honey của tôi

Có lẽ dì tôi là một trong những người phụ nữ khó tính nhất mà bạn từng gặp. Giọng nói khàn khàn của dì cứ như tiếng móng tay sắc cào lên bảng đen. Khi nói chuyện với dì, người ta phải tuân thủ vài nguyên tắc: luôn chú ý lắng nghe, không ngắt lời, không yêu cầu dì nhắc lại và tuyệt đối đừng phản bác ý kiến của dì.

Hồi nhỏ, tôi sợ dì chết khiếp. Sau này tôi mới biết hầu như đứa trẻ nào cũng vậy. Dì sống ở bang Oregon, và gần như mùa hè nào gia đình tôi cũng lái xe đến thăm dì. Với tôi, đó là một chuyến đi đầy lo lắng. Tôi chẳng hiểu vì sao chúng tôi phải làm như thế. Mẹ tôi, chị ruột của dì, thường cố thuyết phục rằng dì cũng có một mặt rất ngọt ngào, nhưng tôi không tin. Có lẽ dì cũng muốn mọi người nghĩ vậy, nên bắt cả nhà gọi mình bằng cái tên “Dì Honey”.

Lớn lên, tôi nhận ra dì quả thật có vài phẩm chất đáng yêu và đôi khi cũng rất ngọt ngào. Tuy nhiên, trong trí nhớ của tôi, “dì Honey” vẫn là một người phụ nữ uy quyền và thích chỉ huy. Trong gia đình, dì là người cuối cùng của thế hệ mình nên thường tuyên bố: “Ta sẽ cai trị bằng bàn tay cương quyết”.

Mỗi mùa hè đến thăm dì, chúng tôi đều phải đi tham quan khắp nhà và vườn hồng của dì, rồi sau đó là một cuộc kiểm tra. Khách tham quan phải nhận ra mọi thay đổi trong nhà so với năm trước. Kỳ nghỉ coi như hỏng nếu chúng tôi không phát hiện một món đồ mới, hoặc lỡ khen nhầm chiếc ghế đã có từ vài năm trước. Dì sẽ chì chiết mãi không thôi. Việc kiểm tra ấy không chỉ khiến chúng tôi bực mình mà còn tốn rất nhiều thời gian, vì dì là một nhà sưu tập chính hiệu.

Dì sưu tập hoa hồng, bình trà, đồ cổ, đồ bạc, pha lê và nhiều món sứ quý. Nhiều phòng trong nhà đầy ắp những món mang nhãn hiệu Waterford, Lenox và Lladro. Mỗi năm một lần, dì thông báo với gia đình và bạn bè: “Năm nay tôi sẽ sưu tập pha lê”, hoặc bình trà, hoặc đồ bạc. Nghe vậy, chúng tôi lập tức hiểu mình phải mua gì cho sinh nhật dì và cho mùa Giáng Sinh năm đó.

Có lần tôi quên sinh nhật dì rồi gọi điện xin lỗi. Dì đáp: “Cháu có cả một năm để nhớ sinh nhật dì là ngày nào.” Đợi tôi đủ xấu hổ, dì lại hỏi: “Thế cháu khỏe không? Có cần tiền không?” Và bao giờ dì cũng kết thúc bằng câu: “Dì yêu cháu lắm.”

Khi tôi còn là một bà mẹ trẻ, hằng năm tôi phải bay lên miền bắc cùng hai đứa con nhỏ để thăm dì. Đó gần như là một nghi thức bắt buộc. Vì mẹ tôi đã mất, dì cho rằng tôi cần gần gũi với họ hàng hơn. Trong một lần đến thăm, vào một buổi chiều yên tĩnh, dì bắt tôi đi mua sắm một mình để thư giãn. Khi đưa chiếc Dodge của dì ra đường, tôi vẫn nghe tiếng đứa con ba tuổi của mình gào khóc như muốn vỡ phổi.

Tôi đậu xe lại và chạy vào nhà với con. Dì Honey đứng chặn ngay khung cửa. Giọng dì vang rền, đáng sợ như mọi khi:

– Cháu quay ra xe ngay. Cháu sẽ không muốn bước vào trong đâu.

Tôi tái mặt:

– Cháu không thể đi được.

– Cháu có thể. Dì đã chăm trẻ con bốn mươi năm nay rồi, chưa gặp đứa nào quá quắt đến mức dì không xử lý được. Nhớ là dì lớn hơn nó nhiều.

Dì đóng sầm cửa lại. Tôi đành lái xe đến khu mua sắm và mua qua loa vài món. Hai tiếng sau quay về, thay vì tiếng khóc như tôi tưởng, tôi lại nghe một tràng cười giòn giã. Cảnh tượng trong phòng khách khiến tôi không bao giờ quên: dì Honey cùng hai đứa con tôi ngồi bệt trên sàn bóng loáng, xung quanh là những lá bài vương vãi nhiều đến mức có thể dựng lên thành một căn phòng. Dì đang dạy hai đứa bé ba và bốn tuổi nghệ thuật chơi Poker.

Từ đó tôi bắt đầu hiểu phương pháp dạy trẻ của dì. Dì điều khiển bọn trẻ như một buổi huấn luyện quân sự: trước tiên làm chúng sợ gần chết, sau đó mới dùng sự ngọt ngào và mềm dẻo. Kỳ lạ là cách ấy rất hiệu quả. Suốt đời mình, dì đã giúp nuôi dạy các cháu, rồi con cháu của họ, rồi cả thế hệ sau nữa. Cách của dì có hiệu quả hơn nhiều lý thuyết nuôi dạy trẻ của các bà mẹ trẻ.

Thời gian trôi qua, người chủ động trong các chuyến thăm cũng thay đổi. Mỗi mùa hè, dì Honey bay đến California thăm tôi. Mỗi lần như vậy là bảy ngày dài nhất đời tôi. Tôi cố đáp ứng mọi yêu cầu vui chơi của dì, gần như tối nào cũng đưa dì đi ăn ngoài. Dì thích những bữa tối ngon, nên khi dì rời đi, túi tiền tôi cũng cạn. Bản thân các bữa tối cũng khiến tôi khổ sở, vì ngoài thích ăn ngon, dì còn có thói thích “mượn” những món đẹp. Sau mỗi bữa ăn, đồ bạc, gạt tàn, lọ muối tiêu và đôi khi cả một bình sứ cắm hoa cũng biến mất trong chiếc giỏ xách rộng của dì.

Trong những năm ấy, tôi đang ly dị và sống một mình. Bạn trai nào của tôi cũng từng có vinh dự gặp dì. Mãi sau này tôi mới nghe kể rằng dì đã dọa họ: “Nếu cậu làm tổn thương nó, cậu sẽ phải trả lời với tôi. Tôi sẽ săn lùng cậu đến cùng.” Tôi thấy ngượng, nhưng chẳng hề ngạc nhiên.

Nhiều năm nữa trôi qua, giờ đây tôi hiểu dì Honey đã dạy tôi rất nhiều điều. Dì truyền cho tôi tình yêu với những món đồ đẹp và cách trân trọng chúng. Dì dạy tôi lòng yêu nước bằng chính tấm gương của mình, khi động viên con trai đáp lại tiếng gọi của đất nước. Dì cho tôi thấy niềm vui khi giúp đỡ gia đình và bạn bè. Nếu có tiền bạc liên quan, dì dạy tôi tầm quan trọng của việc trả nợ đúng hẹn. Bằng việc phục vụ hằng tuần tại một bếp ăn từ thiện, dì cho tôi hiểu vẻ đẹp của sự cho đi. Tận tụy là phẩm chất cao quý nhất của dì, và nhờ phẩm chất ấy, trong ngày tang lễ của dì, ngôi nhà thờ nhỏ chật kín người đến tiễn biệt cùng những vòng hoa.

Giờ đây, không ngày nào tôi không nghĩ đến dì Honey. Tôi vẫn nhớ dì rất nhiều. Hơn một lần, tôi nghe người ta nói tinh thần của dì đang sống trong tôi. Có lẽ giữa dì và tôi thật sự có nhiều điểm giống nhau. Tôi thích những bữa tối ngon, yêu vườn hoa hồng, có bộ sưu tập pha lê và rất nhiều bình trà.

Nếu một ngày nào đó tôi là người cuối cùng trong thế hệ của mình, tôi thề rằng tôi cũng sẽ cai trị bằng bàn tay cương quyết, và hy vọng truyền lại được tinh thần ấy cho người thừa kế.