Đông y khám bệnh vì sao phải xem lưỡi?

Khi khám bệnh, thầy thuốc Đông y thường bảo: “Thè lưỡi ra xem”. Vì sao lại như vậy? Nguyên nhân là lưỡi có thể phản ánh tình hình của các bộ phận trong cơ thể. Một khi cơ thể mắc bệnh, lưỡi thường xuất hiện sự biến đổi. Thầy thuốc có thể căn cứ vào các dấu vết “như mạng nhện” trên lưỡi để chẩn đoán bệnh.

Xem lưỡi như thế nào? Thầy thuốc chủ yếu quan sát đài lưỡi và chất lưỡi. Đài lưỡi là lớp nấm mỏng nằm trên mặt lưỡi. Ở người bình thường, nấm lưỡi mỏng, màu trắng, gọi là nấm trắng mỏng. Chất lưỡi là màu sắc của lưỡi; người bình thường nói chung có lưỡi màu hồng nhạt.

Khi mắc bệnh, trước hết có thể thấy nấm lưỡi thay đổi, sau đó chất lưỡi cũng đổi khác. Nếu đài lưỡi từ mỏng biến thành dày, từ màu trắng chuyển sang màu vàng, vàng cháy, thậm chí màu đen, chứng tỏ bệnh từ nhẹ đã biến thành nặng. Tương tự, khi chất lưỡi từ màu hồng nhạt chuyển thành đỏ, đỏ sẫm, thậm chí tím hoặc có những vết tím xanh, chứng tỏ bệnh đã nặng lên nhiều. Điều cần chú ý là ở người già, do mạch máu xơ cứng và tổ chức lão hóa, chất lưỡi cũng có thể xuất hiện những vết tím xanh, cần phân biệt với khi bị bệnh. Ngoài ra, trong quá trình bị bệnh, đài lưỡi thường bong ra, bề mặt lưỡi rất trơn, giống như mặt gương, điều đó cho thấy bệnh rất nặng.

Đặc điểm ở những vị trí khác nhau trên bề mặt lưỡi cũng có thể làm căn cứ bổ trợ để chẩn đoán bệnh. Đầu lưỡi thường phản ánh sự biến đổi của tim và phổi; phần giữa lưỡi phản ánh lá lách và dạ dày; hai bên mép lưỡi phản ánh gan và mật; còn cuống lưỡi phản ánh thận.

Ngoài ra, tình trạng đài lưỡi trở nên dày có liên quan đến căng thẳng tinh thần, thở bằng miệng, hút thuốc, vệ sinh khoang miệng không tốt hoặc nhiễm khuẩn.

Cũng có một số người tuy sức khỏe bình thường nhưng lưỡi hơi khác thường. Có thể lúc đó trong cơ thể đã tiềm tàng một biến đổi bệnh lý, nhưng tạm thời chưa có biện pháp chẩn đoán ra. Vì vậy, cần nâng cao cảnh giác, định kỳ kiểm tra để sớm phát hiện bệnh tình trong cơ thể.