Người thực vật là thế nào?

Trong bệnh viện, đôi khi ta bắt gặp những bệnh nhân rất đặc biệt. Tuy họ mở to mắt, lúc nhìn lên tường, lúc nhìn trần nhà, có lúc nhìn người đi lại gần mình, nhưng khi người khác gọi tên thì họ không có phản ứng. Khi ta đưa vật gì đó đặt trước mặt, hai mắt bệnh nhân vẫn không hề chớp, miệng không nói, không ăn, không uống, cũng không thể khống chế đại tiểu tiện. Những hiện tượng này chứng tỏ chức năng đại não của bệnh nhân đã mất, khiến họ hoàn toàn không còn tri giác. Nhưng điều lạ là bệnh nhân vẫn thở, tim vẫn đập, vẫn ho, hắt hơi và vẫn nuốt được, tức là vẫn còn những phản ứng bản năng bẩm sinh. Bệnh nhân phải dựa vào việc bơm sữa và các chất lỏng để duy trì sự sống. Những người như vậy giống như thực vật, chỉ biết hấp thu dinh dưỡng để duy trì sự sống, nên được gọi là “người thực vật”.

Có rất nhiều nguyên nhân khiến một người trở thành người thực vật: não bị chấn thương nghiêm trọng, ngộ độc khí gas, ngạt thở, tắc động mạch vành cấp tính gây ngừng thở và ngừng tim đột ngột. Khi bệnh nhân ngừng thở và tim ngừng đập, sự cung cấp oxy cho não cũng ngừng lại. Nếu kéo dài, tổ chức não sẽ bị tổn thương nghiêm trọng, quá trình hấp thu đào thải bị trở ngại và tế bào não bị ngộ độc axit. Tổn thương này thường bắt đầu từ vỏ đại não, rồi dần dần mở rộng ra tủy sống. Vì vậy, tình trạng não thiếu máu hoặc thiếu oxy càng kéo dài, tổn thương não càng nặng. Y học cho rằng, dưới nhiệt độ và áp suất bình thường, não có thể chịu đựng tình trạng thiếu oxy tối đa 3-4 phút. Não thiếu oxy 15 giây, bệnh nhân có thể hôn mê mấy phút; thiếu oxy 3 phút, bệnh nhân có thể hôn mê mấy ngày. Nếu tim ngừng đập 5 phút, bệnh nhân sẽ tử vong.

Nếu thời gian ngừng tim và ngừng thở vượt quá ngưỡng kể trên, não bộ, cơ quan chỉ huy của trung khu thần kinh, đã mất đi chức năng, thì dù bệnh nhân được cấp cứu, phục hồi hô hấp và tim đập trở lại, họ vẫn không thể có tri giác như cũ mà trở thành “người thực vật”.

Từ đó có thể thấy, mọi bệnh có thể gây tổn hại nghiêm trọng cho não đều có thể khiến bệnh nhân trở thành “người thực vật”. Sau khi trở thành “người thực vật”, muốn khôi phục trở lại bình thường là vô cùng khó. Nhưng cũng có trường hợp ngoại lệ. Ví dụ, ngày 17 tháng 2 năm 1991, báo “Tân Dân buổi chiều” đưa tin: ở thành phố Tuyền Châu có một “người thực vật”, sau khi hôn mê 14 tháng đã nói được. Làm thế nào để cứu sống “người thực vật”? Đây là một vấn đề đáng được tiếp tục nghiên cứu sâu.