“Hành động” và “ý định”

Mùa đông năm 1990, tôi được mời lên thủ đô để tham gia một chương trình trò chuyện trên truyền hình. Vào cuối ngày trước buổi ghi hình, trên đường lái xe về khách sạn, tôi đã nhìn thấy một cảnh tượng khiến mình day dứt.

Nằm ngay trên vỉa hè phủ tuyết lạnh cóng là một người đàn ông đang ngủ, trên người chỉ đắp tạm một tấm bìa carton. Tôi thật sự xúc động khi nhìn thấy đôi chân trần của ông, không giày, không vớ.

Lúc đó, tôi đã nghĩ mình nên dừng xe lại và xuống giúp ông. Nhưng rồi tôi lại do dự, không chắc mình phải làm gì. Đúng lúc ấy, đèn giao thông chuyển sang màu xanh, dòng đời như thúc tôi phải tiếp tục đi. Tôi nhấn ga. Khi về đến khách sạn, tôi nhanh chóng quên mất người đàn ông bên vệ đường.

Ngày hôm sau, trong lúc dùng cà phê ở sảnh lớn để chờ đến lượt mình, tất cả những nhân vật quan trọng đã rời đi, chỉ còn tôi và người lao công ở lại.

Tôi từng thấy anh lặng lẽ làm công việc hằng ngày trong suốt những ngày tôi ở đó. Anh hầu như không nói gì ngoài những câu như “Chào buổi sáng” hay “Tôi có thể giúp gì cho ông không, thưa ông?”. Nhưng anh luôn mỉm cười với mọi người. Tôi bắt chuyện và hỏi hôm nay anh cảm thấy thế nào. Anh kể rằng anh vừa đạp xe một vòng dưới trời tuyết và thấy buồn cho chính mình, cho đến khi nhìn thấy một người đàn ông nằm ngủ ở góc đường, chỉ có tấm bìa carton làm chăn, chân không có giày. Tôi nghẹn lại khi nghe anh kể mình đã vòng xe nhiều lần để mua cho người đàn ông khốn khổ ấy một đôi giày và một đôi vớ.

Nghe câu chuyện của người lao công, tôi chợt nhớ đến một tấm áp phích quen thuộc. Trên đó vẽ một đứa bé cầm bông hoa, cố nhón chân đưa cho người lớn, kèm dòng chữ: “Một hành động nhỏ vẫn có ý nghĩa hơn những ý định dù là cao cả”.

Tôi đứng đó và thầm ước giá như mình mới là người đã mua giày và vớ cho người đàn ông bên vệ đường, đúng lúc người ta gọi tôi vào phòng thu hình.

Khi buổi ghi hình kết thúc, tôi quay lại con đường ấy để tìm người đàn ông nghèo khổ, nhưng ông đã đi mất.