Hành khách thứ 3
Ba hành khách cùng đi trên một chuyến tàu đến ga Tình Yêu: Sòng Phẳng, Ích Kỷ và Vị Tha. Mỗi người đều mang theo hai gói hành lý: Nhận và Cho, nhưng độ nặng nhẹ lại khác nhau:
Sòng Phẳng: Cho = Nhận
Ích Kỷ: Cho < Nhận
Vị Tha: Cho > Nhận
Trong lúc rảnh rỗi, ba người trò chuyện về hành lý của mình. Sòng Phẳng lên tiếng:
– Tôi thấy hành lý của các anh lệch quá, chắc khó mang theo lắm. Còn tôi thì luôn cân bằng giữa Cho và Nhận nên đi lại rất dễ dàng.
– Anh làm thế nào để cân được? – Ích Kỷ hỏi.
– Thì phải tính chứ. Tôi chỉ cho đi khi chắc chắn có thể nhận về một lượng tương đương. Cho không hay nhận không của ai thứ gì, tôi đều không thích. Tính tôi là vậy, không muốn mắc nợ cũng chẳng muốn mang ơn.
Ích Kỷ nói:
– Anh nói nghe như đi mua hàng vậy: tiền nhiều mua nhiều, tiền ít mua ít, không tiền thì không mua. Nhưng tình cảm đâu thể đong đếm như thế.
Sòng Phẳng cười phá lên, rung cả hai vai. Ích Kỷ ngạc nhiên:
– Tôi nói không đúng sao?
– Quá đúng là khác. Tôi chỉ buồn cười vì nhìn hai gói hành lý của anh, bên Cho thì nhẹ, bên Nhận thì nặng, vậy mà anh vẫn nói được câu ấy.
Ích Kỷ nhìn lại hai gói đồ của mình rồi gật đầu. Sòng Phẳng thoáng bâng khuâng:
– Thật ra, không phải lúc nào tôi cũng sòng phẳng được. Có những người cho tôi rất nhiều mà tôi không thể cho lại bao nhiêu. Chẳng hạn tình yêu cha mẹ dành cho tôi gần như vô hạn, bất kể tôi có đáp lại hay không. Vậy là tôi Nhận nhiều hơn Cho. Còn với con cái, tôi lại Cho nhiều hơn Nhận. Nhờ những sự bù trừ như thế mà hai gánh hành lý của tôi thường cân bằng.
Ích Kỷ tán thành:
– Tôi thấy kiểu hành lý của anh bây giờ đang thịnh hành lắm. Nhiều người thích sòng phẳng cả trong tình yêu theo kiểu “ông rút chân giò, bà thò chai rượu”.
Sòng Phẳng trầm ngâm:
– Đôi khi tôi cũng không thích sống như vậy. Lúc nào cũng phải tính toán nhiều ít, luôn phải dừng gánh để sẻ từ bên này sang bên kia. Tôi thấy mệt mỏi, và nhiều lúc trống rỗng, vô cảm.
Ích Kỷ nói:
– Tôi cũng giống anh, luôn phải so đo tính toán. Nhưng tôi tính sao cho phần Nhận về mình nhiều hơn. Tôi chỉ thích nghĩ cho bản thân thôi.
– Nhận nhiều như vậy, anh có hài lòng không? – Sòng Phẳng hỏi.
– Chẳng mấy khi tôi vừa lòng. Tôi luôn canh cánh: mình có mất mát gì không, cho như thế có nhiều quá không?
– Anh có người yêu không?
– Có chứ. Tôi còn rất yêu người yêu mình. Nhưng tôi luôn lo sợ. Tôi sợ mình cho đi quá nhiều, lỡ tình yêu bỏ tôi đi thì tôi chẳng còn gì. Tôi không muốn nhận về tay trắng. Đó là nỗi ám ảnh của tôi.
Tàu đi qua cầu vượt sông Âu Lo. Tiếng xình xịch của đầu máy át đi lời tâm sự của Ích Kỷ. Qua khỏi cầu, tiếng ồn dịu lại, Ích Kỷ và Sòng Phẳng mới nhớ đến người bạn đồng hành thứ ba. Vị Tha nãy giờ vẫn yên lặng lắng nghe. Thấy hai người hướng mắt về mình, anh mới khẽ nói:
– Hai anh đều có lý lẽ riêng. Lập luận của anh Sòng Phẳng là của lý trí, ít liên hệ đến trái tim. Vì vậy anh luôn thấy căng thẳng, mệt mỏi và đôi khi trống rỗng. Còn anh Ích Kỷ yêu ghét rõ ràng, nhưng tình yêu của anh là “vì mình, cho mình”. Vì yêu bản thân quá nên anh luôn sống trong lo sợ. Tôi nói vậy có đúng không?
Ích Kỷ và Sòng Phẳng mải nghĩ nên không trả lời. Vị Tha nói tiếp:
– Anh Sòng Phẳng nói đúng: hành lý của tôi không cân, vì Cho nhiều hơn Nhận. Nhưng tình cảm xuất phát từ đáy lòng thì rất chân thành và giản dị. Nó xem việc Cho là lẽ tự nhiên, bởi không gì vui bằng làm cho người mình thương yêu được hạnh phúc.
Niềm vui khi dâng tặng làm gánh nặng của tôi nhẹ đi, cho tôi cảm giác thanh thản và đủ đầy.
– Đủ đầy ư? – Sòng Phẳng và Ích Kỷ cùng thốt lên. – Cho là mất chứ, cho nhiều thì phải còn ít đi mới đúng.
Vị Tha mỉm cười:
– Đó là quy luật vật chất, là quy luật của Toán học. Còn quy luật của tình yêu thì khác. Lát nữa đến nơi, tôi sẽ chỉ cho các anh.
Ích Kỷ và Sòng Phẳng nhìn hành lý của Vị Tha rồi nhìn lại hành lý của mình, lòng vẫn chưa hết băn khoăn. Đúng lúc ấy, tàu đến ga Tình Yêu. Tàu chạy chậm dần rồi dừng hẳn.
Ngước nhìn vào sân ga, Sòng Phẳng và Ích Kỷ đều thấy dòng chữ có nội dung mà Vị Tha vừa nhắc đến. Họ vô cùng ngạc nhiên, bởi đã đi chuyến tàu này nhiều lần, đến ga Tình Yêu nhiều lần, nhưng chưa bao giờ nhìn thấy hàng chữ ấy. Thực ra, quy luật của tình yêu luôn ở đó, chỉ những trái tim nhạy cảm mới nhận ra và thấu hiểu.
Bạn thân mến, tôi sẽ không nói hàng chữ trên sân ga Tình Yêu viết gì, vì tôi tin bạn cũng có thể đoán được. Để kết thúc câu chuyện, tôi chỉ xin tiết lộ về những người sẽ đón ba hành khách cùng hành lý Cho và Nhận của họ: đón Sòng Phẳng là Khô Khan, Ích Kỷ sánh đôi cùng Bất An, còn người đợi Vị Tha chính là Hạnh Phúc.
Mong bạn cũng có niềm vui khi trao tặng và cảm nhận được nhiều yêu thương trong cuộc sống.
