Tại sao lại nảy sinh cuộc khủng hoảng tên lửa ở Cu-ba?
Cu-ba là một đảo quốc nằm trên vịnh Ca-ri-bê, vào khoảng giữa Bắc Mỹ và Nam Mỹ, cách bang Flo-rida của Mỹ chỉ vài chục hải lý. Nơi đây có rừng và tài nguyên khoáng sản rất phong phú, nổi tiếng nhất là ngành mía đường.
Năm 1959, sau khi cách mạng Cu-ba thành công, Caxtơ-rô tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội, giao đất cho nông dân và quốc hữu hóa các xí nghiệp vốn trước đây thuộc về các nhà tư bản Mỹ. Trước sự đe dọa trả đũa về kinh tế của Mỹ, Mỹ tuyên bố cấm nhập đường của Cu-ba. Cu-ba đã tìm đến sự giúp đỡ và viện trợ kinh tế của Liên Xô. Sau thắng lợi của Cu-ba ở vịnh Con Lợn, Cu-ba lo ngại Mỹ sẽ có hành động với quy mô lớn hơn nên đề nghị Liên Xô hỗ trợ và giúp đỡ về quân sự. Liên Xô đồng ý giúp đỡ và bí mật dùng hai tàu vận tải đưa tên lửa chiến lược sang Cu-ba.
Ngày 14 tháng 10 năm 1962, máy bay trinh sát U2 của Mỹ đã chụp được hình ảnh các căn cứ tên lửa chiến lược của Liên Xô tại Cu-ba. Nhà Trắng nhận định: tên lửa của Liên Xô đặt tại Cu-ba có thể phóng cùng một lúc 40 đầu đạn hạt nhân. Chỉ cần sau 2-3 phút, nhiều mục tiêu trên nước Mỹ sẽ bị tấn công. Sau nhiều lần đắn đo cân nhắc để tìm đối sách tốt nhất, cuối cùng Ken-nơ-đi đã xác định được phương án khả thi.
Chiều ngày 22 tháng 10, Ken-nơ-đi tuyên bố trên truyền hình nước Mỹ rằng: “Mỹ tiến hành phong tỏa Cu-ba bằng đường biển. Bất cứ tàu thuyền nào đi qua vòng phong tỏa đều bị tiêu diệt”. Đồng thời, Mỹ cử 180 chiến hạm bao vây chặt Cu-ba; ngoài ra còn có 250.000 bộ binh, 95.000 lính thủy đánh bộ và lính dù sẵn sàng tấn công Cu-ba.
Liên Xô tuyên bố sẵn sàng chiến đấu và sẽ bắn chìm bất cứ chiếc tàu nào của Mỹ muốn ngăn cản tàu Liên Xô. Tiếp theo đó là 25 chiếc tàu buôn hành quân về hướng Cu-ba. Khoảng trưa ngày 24, đội tàu buôn của Liên Xô đi tới tuyến phong tỏa của Mỹ. Nguy cơ bùng nổ chiến tranh có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Thời gian trôi đi từng phút, từng phút một. Đúng 10 giờ sáng, các tàu chiến và tàu ngầm của Mỹ đã sẵn sàng nhả đạn. Đến 10 giờ 32 phút, một bộ phận tàu buôn của Liên Xô chững lại, không đi tiếp và quay đầu trở lại. Còn mấy chiếc sau khi quân Mỹ lên kiểm tra, xác nhận không chở vũ khí tấn công, đã được cho phép qua tuyến phong tỏa. Ngày hôm sau, Khơ-rutxôp gửi cho Ken-nơ-đi một bức thư đề nghị: “Chỉ cần Mỹ bảo đảm không tấn công Cu-ba, Liên Xô sẽ rút hết tên lửa ra khỏi lãnh thổ Cu-ba. Đồng thời, Mỹ cũng phải rút hết tên lửa đặt tại Thổ Nhĩ Kỳ”.
Sau 13 ngày khủng hoảng tên lửa ở Cu-ba, cuối cùng Liên Xô cũng đồng ý rút hết tên lửa khỏi Cu-ba. Liên Xô đã đưa tàu vào rút toàn bộ tên lửa đi dưới sự giám sát của quân Mỹ. Ngày 20 tháng 11, Mỹ tuyên bố giải tỏa Cu-ba.
