Nhằm thẳng quân thù mà bắn!
Tháng 8 năm 1964, giặc Mỹ bắt đầu cho máy bay đánh phá miền Bắc, gây ra nhiều tội ác.
Thiếu úy Nguyễn Viết Xuân cùng đồng đội hành quân lên miền tây Quảng Bình để bảo vệ vùng trời Tổ quốc.
Sáng ngày 18 tháng 11 năm 1964 trở thành một thời khắc lịch sử của đại đội 3 pháo cao xạ [1]. Sau hai đợt chiến đấu với máy bay địch, đại đội đã bắn rơi một chiếc phản lực. Các chiến sĩ nhanh chóng sửa lại công sự, sẵn sàng bên mâm pháo. Những khẩu pháo vươn nòng như đang lắng nghe và cảnh giác.
Một đàn máy bay địch lại ập tới. Lần này chúng kéo đến rất đông, từ nhiều tầng cao và nhiều hướng, hòng tiêu diệt trận địa. Bầu trời rung chuyển bởi tiếng gầm rít. Máy bay cánh quạt bay lên cao, còn phản lực chia thành nhiều tốp, khi bay thấp, khi bổ nhào.
Lá cờ đỏ trong tay người chỉ huy vươn cao dưới nắng, bay phần phật. Một tiếng hô vang lên:
– Chú ý! Địch bổ nhào, bắn!
Pháo ta đồng loạt gầm vang. Cả trận địa nổ súng, khói đạn quây chặt lấy máy bay địch. Kẻ thù dội bom liên tiếp xuống trận địa, đạn rốc két [2] phóng như mưa, đất đá bắn tung tóe. Một quả bom nổ gần công sự [3], hơi bom hất chiến sĩ trong khẩu đội văng khỏi mâm pháo. Một khẩu pháo trúng đạn bốc cháy dữ dội, khói đen cuồn cuộn bay lên. Tiếng súng của ta thưa dần.
Nhằm thẳng quân thù bắn
Giữa phút giây ác liệt ấy, lời kêu gọi của chính trị viên Nguyễn Viết Xuân bỗng vang lên:
– Các đồng chí! Hãy nhằm thẳng quân thù mà bắn!
Tiếng anh truyền đi như tiếp thêm sức mạnh cho toàn trận địa. Nhiều pháo thủ bị thương vẫn vùng dậy, đứng vững ở vị trí chiến đấu. Trong tiếng gầm rú của máy bay và bom đạn, cả trận địa vẫn nghe rõ tiếng báo cự li rành rọt của các chiến sĩ quan trắc [4]. Các pháo thủ bình tĩnh thực hiện những động tác kỹ thuật nhanh, gọn, chính xác, chờ địch lao xuống thật thấp rồi pháo ta mới nổ giòn giã. Một chiếc phản lực trúng đạn, chòng chành rồi rơi về phía nam.
Giữa khói lửa, Nguyễn Viết Xuân lao tới dập đám cháy ở khẩu đội bị trúng đạn, cùng đồng đội sửa công sự và chăm sóc pháo thủ bị thương. Khi anh quay về hầm chỉ huy, chưa kịp bước vào thì bị đạn địch bắn nát đùi bên phải. Anh nén đau, không kêu một tiếng. Khuôn mặt tái nhợt, anh cố gượng đứng lên nhưng lại lảo đảo ngã xuống. Các chiến sĩ chạy đến định khiêng anh đi cấp cứu, nhưng anh đã hy sinh.
Lúc ấy, các khẩu pháo vẫn ầm ầm nhả đạn, những luồng đạn căng vút như đường lê đâm thẳng vào quân thù. Một chiếc phản lực nữa phải đền tội, kéo vệt khói đen, bốc lửa rồi lao xuống núi nổ tung. Những chiếc còn lại trút bom bừa bãi rồi tháo chạy.
Anh Nguyễn Viết Xuân đã ngã xuống, nhưng lời kêu gọi của anh được Bộ tư lệnh phòng không phổ biến đến từng chiến sĩ bắn máy bay, trở thành khẩu lệnh tấn công: “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”. Khẩu lệnh ấy cùng tấm gương chiến đấu dũng cảm của đại đội 3 pháo cao xạ và anh hùng liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân đã làm rung động hàng vạn trái tim, cổ vũ tinh thần chiến đấu của lực lượng phòng không, góp phần quan trọng vào thắng lợi trong cuộc chiến chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của giặc Mỹ.
Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934, quê ở làng Ngũ Kiên, Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc. Sinh trong một gia đình nông dân nghèo, từ năm 7 tuổi anh đã phải đi giúp việc suốt 10 năm. Vừa tròn 18 tuổi, anh đi từ vùng tạm chiếm ra vùng tự do rồi xin vào bộ đội. Nhập ngũ tháng 11/1952, anh lần lượt làm chiến sĩ trinh sát, tiểu đội trưởng trinh sát, trung đội trưởng pháo cao xạ, sau đó là chính trị viên đại đội. Ở cương vị nào, anh cũng nêu cao quyết tâm chống giặc xâm lược, bảo vệ Tổ quốc, xung phong đi đầu và cùng đồng đội hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Anh hùng Nguyễn Viết Xuân được nhiều người biết đến qua khẩu hiệu “Nhằm thẳng quân thù! Bắn!”.
[1] Pháo cao xạ: loại súng lớn có nòng dài, dùng để bắn máy bay.
[2] Rốc két: một loại tên lửa nhỏ.
[3] Công sự: ụ đất được đắp cao, quây quanh khẩu pháo.
[4] Quan trắc: theo dõi phương hướng, độ cao máy bay và báo cho người bắn biết.
