Nước biển vì sao lại mặn?

Khi tắm biển, nếu không may bị sặc nước, ta sẽ cảm thấy nước biển vừa mặn vừa đắng, khác hẳn nước máy, nước sông hay nước giếng thường dùng.

Vì sao nước biển lại mặn?

Đó là vì trong nước biển hòa tan nhiều loại muối. Nếu có một chậu nước máy và một chậu nước biển, rồi đem cả hai phơi khô dưới ánh nắng Mặt Trời, ta sẽ thấy chậu nước máy khô hết, còn dưới đáy chậu nước biển xuất hiện một lớp trắng lấp lánh. Lớp ấy chính là muối.

Vậy muối trong nước biển từ đâu mà có? Về vấn đề này, hiện nay ý kiến của các nhà khoa học chưa hoàn toàn thống nhất. Chủ yếu có hai cách giải thích. Một ý kiến cho rằng nước biển ban đầu chỉ hòa tan một ít muối, rất nhạt. Nước biển ngày nay có nhiều muối là do muối từ đất đá trên lục địa tan vào nước mưa, theo khe suối và sông ngòi đổ ra biển. Trải qua thời gian dài, nước bốc hơi còn muối thì dần tích lũy lại. Các kết quả quan sát cho thấy, mỗi năm lượng muối do sông hồ đưa ra biển khoảng 3,9 tỉ tấn.

Một ý kiến khác lại cho rằng nước biển ngay từ ban đầu vốn đã mặn. Những nhà khoa học ủng hộ cách giải thích này đã đo sự biến đổi thành phần muối trong nước biển trong thời gian dài và phát hiện rằng thành phần muối không tăng lên theo thời gian. Tuy vậy, trong những thời kỳ phát triển khác nhau của Trái Đất, số lượng và thành phần muối trong nước biển có sự khác biệt. Nguyên nhân của những biến đổi này đến nay vẫn còn đang được tìm kiếm.

Thực chất nước biển chứa bao nhiêu muối? Theo thí nghiệm, trung bình 1.000 g nước biển chứa khoảng 35 g muối. Trong đó chủ yếu là muối ăn NaCl, vì vậy nước biển có vị mặn; tiếp theo là magie clorua MgCl2, magie sunfat, canxi sunfat, kali sunfat và magie oxit… Những chất này tạo nên vị đắng của nước biển.

Tuy nhiên, ở Đại Tây Dương, cách phía đông bắc Cu Ba không xa, có một vùng biển đường kính khoảng 30 m chứa nước ngọt. Thuyền bè qua lại thường đến đó lấy nước ngọt.

Nguyên nhân là dưới đáy biển khu vực ấy có một suối nước ngầm rất lớn. Suối nước ngầm nằm dưới tầng đá của đáy biển. Nước ngầm phun lên với lưu lượng 40 m3/s, đẩy nước mặn ra xung quanh và hình thành một khu vực nước ngọt.

Dù vậy, không phải nơi nào cũng có điều kiện như thế. Nước ngọt trong biển là một hiện tượng vô cùng hiếm gặp.