Đá hồng ngọc được hình thành như thế nào?

Có lẽ bạn từng thấy khi máu gà nhỏ vào rượu hoặc lên một phiến gạch trắng, nó sẽ tạo thành những vết loang rất đẹp.

Khi đá ngọc sáng mờ kết hợp với thần sa màu đỏ, tức quặng thủy ngân, trên bề mặt đá ngọc sẽ xuất hiện màu hồng tươi rực rỡ. Người ta gọi loại đá ấy là đá rubi.

Núi Ngọc Nham ở huyện Sương Hóa, tỉnh Chiết Giang có nhiều loại đá hồng ngọc này. Đây là loại đá rất tốt để làm nguyên liệu điêu khắc. Đá hồng ngọc ở đỉnh núi Sùng Sơn, cao hơn 1.000 m so với mực nước biển, nằm ở ranh giới giữa hai tỉnh An Huy và Chiết Giang, được hình thành do núi lửa phun trào cách đây hơn 100 triệu năm. Bụi đá của đá lửa ngưng kết ở phần trên, sau đó dưới tác dụng của khí và nước do núi lửa phun ra, bị xâm thực và biến thành đá ngọc dạng mỡ. Sau vài vạn năm, tại đây lại xảy ra vận động vỏ đất, khiến nham thạch sinh ra các nếp nhăn và khe nứt. Nước quặng lưu huỳnh hóa thủy ngân dưới đất trong quá trình phun lên đã ngấm vào những khe nứt ấy. Hai loại màu sắc ngưng kết với nhau, tạo thành một loại nham thạch mới, chính là đá hồng ngọc.

Đá hồng ngọc nằm sâu trong núi, trữ lượng lại ít nên ban đầu không được con người phát hiện. Đến đời Minh, có người tình cờ khai thác được, đem về gia công thành đồ trang sức rất đẹp. Đến đời Thanh, đá hồng ngọc được quan lại và quý nhân trong Hoàng cung dùng làm ấn triện. Quan lại địa phương còn sưu tập đá hồng ngọc, chọn những viên đẹp nhất làm lễ phẩm cống lên quan trên.

Tục ngữ nói: “Vật hiếm thì quý”. Muốn để quặng thần sa biến thành đá hồng ngọc là điều rất khó. Đá hồng ngọc vốn đã ít, lại trải qua mấy trăm năm khai thác nên nguồn quặng ngày càng cạn kiệt. Ngày nay, đá hồng ngọc trong dân gian không còn nhiều; vì vậy những sản phẩm lưu thông trên thị trường có giá đắt gấp hàng trăm lần.