Vì sao tháng 2 thông thường chỉ có 28 ngày?

Trong dương lịch, các tháng được chia thành tháng đủ và tháng thiếu: tháng đủ có 31 ngày, tháng thiếu có 30 ngày. Riêng tháng 2 thông thường chỉ có 28 ngày, một số năm có 29 ngày. Vì sao lại có sự khác biệt này?

Chuyện này nghe khá buồn cười, bởi quy định ấy bắt nguồn từ một cách sắp xếp lịch rất thiếu hợp lý. Năm 46 trước Công nguyên, Hoàng đế La Mã Julius Caesar bắt đầu cải cách lịch, quy định mỗi năm có 12 tháng: tháng lẻ là tháng đủ có 31 ngày, tháng chẵn là tháng thiếu có 30 ngày. Theo cách ấy, tháng 2 là tháng chẵn nên đáng lẽ có 30 ngày. Nhưng cộng lại thì một năm sẽ có 366 ngày, không phải 365 ngày. Vì vậy phải cắt bớt một ngày. Vấn đề là cắt ở tháng nào?

Theo tập quán La Mã thời đó, các tội phạm bị phạt tử hình thường bị hành quyết vào tháng 2, nên người ta coi tháng 2 là tháng không may mắn. Nếu phải cắt bớt một ngày trong năm, họ chọn cắt ở tháng 2 để tháng “bất lợi” ấy ngắn hơn. Thế là tháng 2 còn 29 ngày. Đó là cách sắp xếp trong lịch Julius.

Về sau, Augustus kế nhiệm Julius Caesar. Ông phát hiện Julius Caesar sinh vào tháng 7, một tháng đủ có 31 ngày, còn Augustus sinh vào tháng 8, vốn là tháng chẵn chỉ có 30 ngày. Để thể hiện sự tôn nghiêm không kém Julius Caesar, Augustus quyết định sửa tháng 8 thành tháng đủ 31 ngày. Đồng thời, các tháng ở nửa sau năm cũng được điều chỉnh: tháng 9 và tháng 11 vốn là tháng đủ thì đổi thành tháng thiếu; tháng 10 và tháng 12 vốn là tháng thiếu thì đổi thành tháng đủ. Cách sửa này lại làm dư ra một ngày, nên người ta tiếp tục lấy bớt một ngày của tháng 2. Từ đó tháng 2 thường chỉ còn 28 ngày.

Hơn 2.000 năm qua, con người đã quen dùng quy định không thật hợp lý này. Các nhà nghiên cứu lịch pháp ở nhiều nước từng đề xuất nhiều phương án cải tiến để làm cho lịch ngày càng hợp lý hơn.

Từ khóa: tháng đủ; tháng thiếu; lịch Julius Caesar.