Ai là tiến sĩ toán đầu tiên của Trung Quốc thời hiện đại?
Tiến sĩ toán đầu tiên của Trung Quốc thời hiện đại là Hồ Minh Phục. Ông sinh vào tháng 5 năm 1891 tại Vô Tích, tỉnh Giang Tô. Năm 14 tuổi, ông thi đỗ vào Thượng Hải Thương nghiệp Học hiệu, sau đó học tiếp lên Nam Kinh Cao đẳng Thương nghiệp học đường với thành tích xuất sắc. Năm 19 tuổi, ông trúng tuyển là lưu học sinh thế hệ hai ở Mỹ theo Chương trình Boxer Health, theo học chương trình toán lý tại Đại học Cornell. Năm 25 tuổi, ông vào học chuyên ngành toán ở Viện nghiên cứu sinh thuộc Đại học Harvard danh tiếng. Năm 26 tuổi, luận văn tiến sĩ “Phương trình tích phân - vi phân tuyến tính có điều kiện biên” của ông được thông qua. Ông được trao học vị tiến sĩ và trở thành tiến sĩ đầu tiên trong số lưu học sinh Trung Quốc tại trường này, đồng thời cũng là tiến sĩ toán học đầu tiên của Trung Quốc thời hiện đại. Luận án tiến sĩ của ông được công bố trên Transactions of American Mathematical Society; đây cũng là luận văn đầu tiên về toán học hiện đại của Trung Quốc.
Hồ Minh Phục là một chí sĩ có tầm nhìn xa. Ngay từ năm 1915, ông cùng các lưu học sinh khác sáng lập tạp chí Khoa học với mục đích truyền bá khoa học và kiến thức mới nhất của thế giới. Ông cũng tích cực viết bài; chỉ trong 3 số đầu, ông đã có tới 47 bài. Tháng 10 cùng năm, ông còn phụ trách việc mở Trung Quốc Khoa học xã. Sau khi về nước vào năm 1918, ông vừa làm chủ nhiệm khoa toán ở Đại học Đại Đồng, vừa chủ trì biên tập tạp chí Khoa học và công việc ở Trung Quốc Khoa học xã, tận tụy hết lòng với nền khoa học và giáo dục nước nhà. Năm 1927, ông không may bị chết đuối trong một lần đi bơi, khi mới 36 tuổi.
Để tưởng niệm Hồ Minh Phục, năm 1929, Trung Quốc Khoa học xã cho xây một thư viện mang tên Hồ Minh Phục đồ thư quán ở số 235 đường Thiểm Tây Nam, Thượng Hải. Về sau, Hồ Minh Phục đồ thư quán từng có một thời gian bị đổi tên. Đến năm 1998, theo kiến nghị của các viện sĩ như Đàm Gia Trinh..., tên cũ được khôi phục, Viện sĩ Chu Quang Triệu đích thân gỡ biển cũ. Tháng 5 năm 1999, Đài truyền hình trung ương đã quay và phát sóng bộ phim chuyên đề “Đến với khoa học” để ôn lại cuộc đời ông.
