Vì sao toán học thuần tuý có ứng dụng hết sức to lớn?
Nếu đặt câu hỏi vì sao phải học toán, nhiều bạn trẻ sẽ trả lời: “Vì điểm toán được đánh giá cao trong các kỳ thi”. Nhưng mục đích thật sự của việc học toán không phải chỉ để đối phó với thi cử, mà là để có thể vận dụng toán học giải quyết nhiều vấn đề quan trọng trong đời sống xã hội và trong các hoạt động sản xuất sau này. Nội dung toán học ở chương trình tiểu học và trung học rất cơ bản. Ví dụ, các phép cộng, trừ, nhân, chia là những phép tính quen thuộc, có thể dùng trong rất nhiều lĩnh vực thực tiễn. Khi mua đồ đạc, đến ngân hàng nhận tiền lãi, đo đất đai, làm thiết kế, con người đều không thể không dùng đến toán học.
Các nội dung toán học khác cũng như vậy. Ví dụ, vào khoảng 300 năm trước Công nguyên, nhà toán học Hy Lạp Apollonius nghiên cứu đường elip. Khi ấy, người ta chưa biết nó dùng để làm gì. Mãi đến thế kỷ XVI - XVII, khi Kepler nghiên cứu chuyển động của các hành tinh và phát hiện quỹ đạo chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời là một đường elip, thì đường elip mới được chú ý nghiên cứu và sử dụng. Như vậy, từ khi nghiên cứu đến khi được ứng dụng phải mất gần 2000 năm!
Lý thuyết số mà Hoa La Canh và Trần Cảnh Uyên nghiên cứu trước đây ít được sử dụng, nhưng về sau người ta mới thấy lý thuyết này liên quan chặt chẽ đến “khoa học mật mã”. Mỗi quốc gia khi phát tin đều có nhiều tin tức cơ mật cần truyền đi, đặc biệt là tin tức quân sự trong chiến tranh. Trong Chiến tranh thế giới thứ II, người Anh dựa vào việc phân tích mật mã của Đức nên đã đánh đắm nhiều tàu ngầm phát xít Đức. Cũng vào thời đó, người Mỹ dựa vào việc giải được mật mã của Nhật nên đã bắn hạ máy bay của đại tướng Yamamoto, người đang âm mưu xây dựng lại hạm đội Thái Bình Dương.
Toán học là khoa học nghiên cứu số và hình. Tất cả những gì liên quan đến “độ lớn nhỏ”, vị trí và hình dáng đều có liên quan đến toán học. Từ những ví dụ trên, ta thấy có những vấn đề toán học hoàn toàn là toán học thuần túy, vì chúng rất trừu tượng nên ban đầu khiến người ta không biết sẽ dùng vào đâu. Vì vậy, chúng ta không nên sợ toán, cũng không nên xem thường toán học. Toán học giống như một chú chó nhỏ: nếu bạn coi thường nó, nó sẽ nhằm vào bạn mà sủa, thậm chí còn có thể cắn bạn một miếng. Nhưng nếu bạn gần gũi và yêu thích nó, nó sẽ trở thành người bạn trung thực, giúp bạn vượt qua gian nan hiểm trở, đến với bờ bến khoa học và đem lại cho bạn nhiều điều hữu ích.
