Vì sao việc uống thuốc, tiêm thuốc có thể giúp chữa được bệnh?

Trong đời, hầu như ai cũng có lúc bị ốm; khi đó phải uống thuốc hoặc tiêm thuốc thì bệnh mới có thể khỏi. Vì sao uống thuốc và tiêm thuốc lại chữa được bệnh?

Thực chất, uống thuốc hay tiêm thuốc đều là đưa các chất hóa học có tác dụng điều trị vào cơ thể bằng những cách khác nhau. Thông qua tuần hoàn máu, thuốc sẽ được vận chuyển đến những nơi cần thiết để phát huy tác dụng, từ đó giúp chữa bệnh.

Bệnh tật có rất nhiều dạng, chẳng hạn cảm, viêm phổi... Ngay cả bệnh cảm cũng có thể biểu hiện khác nhau như đau đầu, sốt. Vì vậy, các loại “vũ khí” chữa bệnh cũng rất đa dạng. Có loại diệt khuẩn, khống chế vi khuẩn như thuốc kháng sinh; có loại tấn công tế bào khối u như thuốc kháng u. Mỗi loại lại có nhiều dạng thuốc khác nhau, giống như vũ khí trong chiến trận có súng máy, súng ngắn, súng trường.

Dù là bệnh gì, dùng thuốc theo đường uống hay đường tiêm cũng không ngoài hai mục đích: chữa nguyên nhân, tức loại bỏ yếu tố gây bệnh; hoặc chữa triệu chứng, tức làm giảm các biểu hiện khó chịu. Ví dụ, một em bé bị viêm phổi do nhiễm khuẩn có thể sợ rét, sốt cao, ho và đau ngực. Bác sĩ sẽ cho tiêm kháng sinh để chống vi khuẩn; cho uống thuốc hạ nhiệt, giảm đau để tác động vào trung khu điều tiết nhiệt độ, ra lệnh cho mạch máu da giãn và cơ thể ra mồ hôi để giải nhiệt, đồng thời ức chế cảm giác đau ở vùng tổn thương. Bệnh nhân cũng có thể được dùng thuốc trấn ho, hóa đờm để giảm phản xạ ho và làm loãng dịch đờm.

Khi bệnh nhân uống hoặc tiêm thuốc, thuốc có thể tác động trực tiếp hoặc gián tiếp để đạt mục đích chữa bệnh. Ví dụ, khi bệnh tim nặng làm lực co bóp của tim suy giảm, bệnh nhân thiếu ôxy, thở gấp, môi tím và có thể phù. Sau khi dùng thuốc trợ tim, thuốc trực tiếp tác động lên tim, tăng lực co bóp của cơ tim và nâng cao chức năng của cơ quan này. Đó là tác dụng trực tiếp. Nhờ tim hoạt động tốt hơn, bệnh nhân đi tiểu nhiều hơn, đó là tác dụng gián tiếp của thuốc trợ tim.

Đa số các chất hóa học nếu được dùng với liều lượng thích hợp sẽ phân biệt được mục tiêu cần tác động. Chúng chỉ gây tác dụng rõ trên một số tổ chức hoặc cơ quan nhất định, còn với các tổ chức khác thì ảnh hưởng rất ít, thậm chí hầu như không đáng kể. Y học gọi đặc điểm đó là tác dụng lựa chọn.