Vì sao trên Hoả Tinh lại xuất hiện bão lớn?
Hoả Tinh là hành tinh màu đỏ rất sáng, được người Trung Quốc cổ đại gọi là quả cầu lửa. Giống Trái Đất, Hoả Tinh cũng có khí quyển, nhưng tầng khí quyển của nó rất mỏng. Khi tàu vũ trụ “Cướp biển” đổ bộ lên bề mặt Hoả Tinh, nó đo được khí áp bề mặt chưa đến 1% khí áp ở mực nước biển trên Trái Đất, chỉ khoảng 0,7 – 0,9 kPa. Thành phần chủ yếu của khí quyển Hoả Tinh là CO2, chiếm 95,3%, tiếp theo là nitơ, chiếm 2,7%. Lượng nước trong khí quyển Hoả Tinh chỉ bằng một phần nghìn lượng nước trong khí quyển Trái Đất. Tuy vậy, trên Hoả Tinh vẫn có các hiện tượng thời tiết như mây, gió và bão.
Trên Hoả Tinh thường xảy ra gió bão, chủ yếu do các luồng khí tạo thành. Khi mạnh, tốc độ gió trên bề mặt Hoả Tinh có thể đạt 50-100 m/s, gây ra những trận bão bụi. Bão bụi là hiện tượng rất đặc trưng của khí quyển Hoả Tinh. Phần lớn hạt bụi trong bão có đường kính khoảng một phần nghìn mm, những hạt nhỏ hơn có thể bị gió thổi lên cao tới 50 km. Nguyên nhân gây bão bụi có thể liên quan đến việc khí quyển bị Mặt Trời nung nóng. Khi không khí nóng lên, sự chênh lệch nhiệt độ làm khí quyển mất ổn định và cuốn bụi lên. Bụi bay vào không trung lại hấp thu nhiều nhiệt hơn, khiến dòng khí bốc lên mạnh hơn. Lúc đó không khí lạnh tràn vào thay thế lớp khí nóng, làm sức gió tăng dần và phạm vi bão bụi mở rộng. Những vùng có gió mạnh, nhất là gần khu vực cực của Hoả Tinh, nơi chênh lệch nhiệt độ lớn, hoặc ở vùng núi cao, càng dễ xuất hiện bão bụi.
Bão bụi thường xảy ra trong phạm vi vài trăm km. Có khi nơi này vừa nổi bão thì nơi khác lại lắng xuống. Mỗi năm Hoả Tinh, tức 686,98 ngày, có hàng trăm trận bão bụi. Đôi khi nhiều cơn bão bụi liên kết với nhau, cuốn bụi lên cao tới 30 km và phát triển thành bão bụi toàn Hoả Tinh, kéo dài vài tuần, thậm chí dữ dội hơn có thể kéo dài mấy tháng. Khi chênh lệch nhiệt độ giảm, bão bụi mới dần lắng xuống. Từ năm 1970 đến 1980 đã xảy ra 5 trận bão bụi lớn. Quy mô của những trận bão này lớn đến mức có thể quan sát được từ Trái Đất bằng kính viễn vọng.
Tàu vũ trụ còn chụp được ảnh các cơn lốc trên Hoả Tinh. Những cơn lốc này giống lốc xoáy trên Trái Đất, có phạm vi rất lớn và độ cao có thể đạt 6-7 km.
