Buôn bán nô lệ có từ khi nào?

Buôn bán nô lệ được mở đầu bởi người Bồ Đào Nha. Khi đó, bọn thực dân châu Âu xây dựng rất nhiều trang trại và mỏ vàng ở châu Mỹ để khai thác tài nguyên nơi đây. Họ cưỡng ép người da đỏ tại đó lao động. Người da đỏ bị bắt làm việc nặng nhọc và bị đối xử tàn nhẫn nên đã kịch liệt chống đối, kết quả là bị tàn sát rất thảm khốc. Các chủ trang trại và chủ mỏ cần rất nhiều lao động, vì thế họ nghĩ đến người da đen châu Phi. Năm 1502, đợt nô lệ da đen đầu tiên đến đảo Xan-tô, Đô-migô thuộc Haiti và bị đưa vào các trang trại. Từ đó, việc buôn bán nô lệ ngày càng mở rộng. Lúc đầu, bọn thực dân tự tổ chức “đội săn người” để đi săn bắt nô lệ. Họ cướp phá dọc bờ biển Tây Phi, công khai bắt người. Nhưng các đội săn người thường bị người da đen trừng phạt. Bọn thực dân liền thay đổi phương thức: chúng dùng súng, đạn, rượu ngọt, vải hoa và một số đồ chơi để hối lộ, câu kết với các tù trưởng bộ lạc, khiến họ tiến hành những cuộc chiến tranh săn bắt nô lệ giữa các bộ lạc da đen với nhau. Sau mỗi cuộc chiến, số nô lệ bắt được bị đem bán, và nô lệ trở thành chiến lợi phẩm của tù trưởng.

Những chiến lợi phẩm này bị đóng dấu nung đỏ. Dưới sự xua đuổi bằng roi vọt, họ bị dẫn ra bờ biển. Bọn thực dân mua những thanh niên nam nữ khỏe mạnh, đem nhốt vào các căn hầm trong pháo đài buôn nô lệ ngay bên bờ biển, chờ tàu buôn đến. Khi đó, các nô lệ bị lùa ra khỏi hầm và đưa xuống tàu. Họ phải sống thời gian dài trong những nhà tù di động ấy, chịu đựng một chuyến đi biển đầy khổ ải.

Thuyền đi trên biển nhiệt đới trong thời gian rất dài. Trong khoang thuyền, phân và nước tiểu thải ra bừa bãi, hôi thối không chịu nổi, đôi khi mùi theo gió lan xa đến mấy cây số trên mặt biển. Nô lệ phần lớn bị bệnh, ăn không no, không được uống nước ngọt; chỉ cần hơi chống đối là bị đánh đập, giết hại. Hằng ngày đều có nô lệ chết đói, chết khát, chết bệnh hoặc bị đánh chết, rồi xác họ bị quăng xuống biển.

Thuyền buôn đến châu Mỹ, nô lệ bị rao bán cho các chủ trang trại, chủ mỏ. Sau đó, hàng hóa do nô lệ làm ra lại được chất đầy tàu chuyển về châu Âu. Thời bấy giờ, người ta gọi thuyền buôn chở hàng hóa rẻ mạt sản xuất ở châu Âu sang châu Phi là “Xuất chuyển”; đem nô lệ mua được ở châu Phi sang châu Mỹ là “Trung chuyển”; còn đem sản vật do nô lệ làm ra về châu Âu là “Quy chuyển”. Trong hành trình vận chuyển tam giác này, người nô lệ chính là loại hàng hóa thật sự quan trọng. Có người ước tính rằng trong hơn 300 năm, từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XIX, bọn thực dân châu Âu đã cướp khỏi châu Phi 15 triệu người. Cứ mỗi người đến được châu Mỹ, đã có 4-5 người da đen chết trong quá trình săn đuổi hoặc vận chuyển. Nếu kể cả số người da đen bị đưa đến châu Âu, châu Đại Dương và các đảo ở Thái Bình Dương, châu Phi đã tổn thất khoảng 100 triệu người. Việc buôn bán nô lệ tàn nhẫn mang lại sự giàu có khủng khiếp cho bọn thực dân châu Âu, đồng thời gieo xuống nhân dân châu Phi những tai họa vô cùng khủng khiếp.