Vì sao tại nước Anh lại nổ ra cuộc chiến tranh Hoa hồng?
Vào tháng 8 năm 1453, ở Luân Đôn nước Anh bỗng lan truyền một tin chấn động: Quốc vương Hen-ri VI mắc bệnh tâm thần.
Nghe được tin này, gia tộc Giooc (York), với gia huy là bông hồng trắng, hết sức vui mừng. Họ cho rằng gia tộc Lan-caxtơ (Lancaster), với gia huy là bông hồng đỏ, đã khống chế triều đình quá lâu và trở nên vô cùng đồi bại. Cuộc chiến Anh - Pháp trăm năm thất bại về phía nước Anh đã khiến người Anh phải chịu nhục nhã. Nay Quốc vương Hen-ri VI bị bệnh, ăn nói lung tung, hành động bừa bãi, không thể quản lý công việc nhà nước. Đây chính là dịp tốt để họ giành lại ngôi vua. Công tước xứ Giooc là Ri-sơt lập tức tích cực hoạt động. Quý tộc miền Nam ủng hộ gia tộc Giooc, các trưởng giả tư sản hóa cũng rất vui mừng, vì họ hy vọng công tước Giooc có thể thay thế Hen-ri VI, xây dựng một chính quyền bảo vệ quyền lợi của họ.
Gia tộc Lan-caxtơ chủ yếu đại diện cho quyền lợi của những quý tộc miền Bắc. Đây là vùng phong kiến lạc hậu. Trước tình hình ấy, họ cũng rất lo lắng. Tay chân thân cận nhất của quốc vương là Công tước Xa-mai-xaithơ ra lệnh cho thuộc hạ bí mật theo dõi hoạt động của gia tộc Giooc. Vì “nước không thể một ngày không vua”, nghị viện triệu tập cuộc họp và cùng nhau cử Ri-sơt làm “Hộ quốc công”. Sau khi nắm quyền lực, để quét sạch mọi trở ngại, Ri-sơt cho bỏ tù Công tước Xa-mai-xaithơ với tội danh “làm thất thủ Nooc-măng-đi và tham ô của công”. Nhưng chẳng bao lâu sau, tháng 12 năm 1454, Hen-ri VI bỗng nhiên khỏi bệnh. Ông nắm lại chính quyền và bãi chức Hộ quốc công của Ri-sơt. Tiếp đó, ông phục chức cho Xa-mai-xaithơ; mặt khác, theo ý kiến của hoàng hậu Mac-garet, tìm biện pháp đề phòng sự thoái vị của người anh họ Ri-sơt.
Ri-sơt rất tức giận, vội quay về phương Nam. Năm sau, ông đề nghị thủ tiêu Công tước Xa-mai-xaithơ tại Kent để loại trừ kẻ xấu bên cạnh vua. Nhưng Hen-ri VI không đồng ý và chỉ trích ông về hành vi phản nghịch. Như vậy, cuộc chiến tranh kéo dài 30 năm đã được châm ngòi. Cuộc chiến giữa các quý tộc phong kiến nhằm giành ngôi báu này được gọi là “Chiến tranh Hoa hồng”.
Tháng 5 năm đó, Ri-sơt giương cao ngọn cờ mang gia huy của dòng họ mình là bông hồng trắng, dẫn đại quân tiến đánh vua Hen-ri VI. Hai bên giao chiến tại Xanh An-be. Kết quả trận này là quân Lan-caxtơ đại bại, Công tước Xa-mai-xaithơ bị giết, vua Hen-ri VI bị bắt làm tù binh. Quân Giooc thừa thắng tiến về Luân Đôn, Ri-sơt lại làm Hộ quốc công và kiểm soát triều chính nước Anh.
Hoàng hậu Mac-garet, công chúa nước Pháp, đã cùng con trai mình lãnh đạo quân Lan-caxtơ tiếp tục chiến đấu với quân Giooc. Tháng 12 năm 1460, trong trận Vec-phenđơ, quân Lan-caxtơ đánh bại quân Giooc, bắt sống Ri-sơt và đem xử tử, bêu đầu trước công chúng.
Cuộc Chiến tranh Hoa hồng vẫn tiếp tục với mục đích trả thù và chiếm lấy ngôi báu giữa các thế hệ kế tiếp của hai dòng họ Giooc và Lan-caxtơ. Cuộc chiến kéo dài 30 năm mới kết thúc, với thắng lợi thuộc về Hen-ri Tuphơn, tức vua Hen-ri VII.
