Làm thế nào để cứu loài cá voi bị mắc cạn?

Tháng 10 năm 1946, trên một bãi tắm biển ở Achentina, có 853 con cá voi bơi vào gần bờ rồi toàn bộ mắc cạn trên bãi cát, không con nào sống sót. Xác cá voi gần như phủ kín bãi tắm. Những thảm kịch tương tự hiện tượng “tự sát” của cá voi đã khiến rất nhiều cá voi chết, thậm chí có khi cả đàn bị hủy diệt.

Ta biết rằng cá voi là loài động vật lớn nhất thế giới và cũng là loài động vật tương đối quý hiếm. Để tránh những thảm kịch như vậy, các nhà khoa học cố gắng tìm phương pháp cứu cá voi mắc cạn. Tuy nhiên, việc này phải đối mặt với hai khó khăn lớn: một là cá voi thường mắc cạn theo đàn và thân hình quá lớn; hai là cá voi thường “không nghe lời”, khó phối hợp với công tác cứu hộ.

Dù vậy, trong điều kiện không làm tổn hại cá voi và nhân viên cứu hộ có thể đến kịp thời, người ta vẫn có thể giúp những con có thân hình tương đối nhỏ nổi trở lại biển, giành lấy sự sống. Đôi khi, một số cá thể được cứu trong môi trường phù hợp có thể khôi phục cuộc sống bình thường. Còn nếu cá voi mắc cạn có thân hình quá lớn, lại bị thương, hoặc khu vực mắc cạn quá hẻo lánh khiến nhân viên cứu hộ khó đến nơi, thì biện pháp dự phòng cá voi khác tiếp tục mắc cạn ở cùng khu vực có khi chỉ còn là xử lý hiện trường, tránh để những con khác vì “tinh thần tập thể” mà tiếp tục lao vào “tự sát”.

Khi đối mặt với cá voi mắc cạn, cụ thể phải áp dụng những biện pháp cứu hộ nào? Vì cá voi sống trong biển, gần như không rời nước, nên một khi tách khỏi nước và mắc cạn trên bãi biển, cơ thể chúng nóng lên rất nhanh, đến mức da có thể nứt ra. Vì vậy, bước đầu tiên là liên tục tưới nước biển lên thân cá voi và dùng vải bông gai thấm ướt phủ lên cơ thể chúng, chỉ để hở lỗ mũi để thở.

Sau khi sự sống của cá voi mắc cạn tạm thời được bảo đảm, cần điều phương tiện vận tải đến để nhanh chóng đưa chúng tới vùng nước nông. Tiếp đó, dùng cáng hoặc túi lưới cẩn thận nâng cơ thể chúng lên, tuyệt đối không để nhiều người dùng tay nhấc vây hoặc đuôi. Vì thân hình cá voi rất lớn, chỉ cần sơ suất là có thể khiến chúng bị thương.

Sau khi mắc cạn, cá voi thường ở trạng thái hôn mê hoặc rối loạn. Vì vậy, nhân viên cứu hộ phải đỡ cơ thể chúng trong nước cho đến khi chúng khôi phục thăng bằng và có thể tự do bơi lội, khi đó mới dừng hỗ trợ.