Vì sao nói đảo Hải Nam vốn liền với đại lục?
Hải Nam là hòn đảo lớn thứ hai của Trung Quốc. Đảo nằm trên thềm lục địa phía bắc biển Đông; bờ bắc cách eo biển Quỳnh Châu và nhìn sang bán đảo Lôi Châu trên đại lục. Eo biển Quỳnh Châu sâu khoảng 60 m, rộng trung bình 20 km, nơi hẹp nhất chỉ 18 km. Vì đảo Hải Nam nằm gần lục địa và trên đảo có thế núi trải rộng, nên khi trời quang, đứng từ bờ nam bán đảo Lôi Châu nhìn ra biển có thể thấy đảo Hải Nam lúc ẩn lúc hiện. Theo khảo sát địa mạo của các nhà địa chất, đảo Hải Nam ngày nay được nước biển bao quanh trước đây từng là một phần của lục địa. Đo đạc vật lý Trái Đất cho thấy eo biển Quỳnh Châu có thể là một dải đất bị sụt xuống; chính sự sụt xuống này đã khiến đảo Hải Nam tách khỏi đại lục.
Ban đầu, Hải Nam nối liền với lục địa. Dãy núi Câu Lậu ở phía nam tỉnh Quảng Tây khi ấy kéo dài tới đảo Hải Nam và nối với núi Năm Ngón Tay. Phía bắc đảo Hải Nam có một mảng cao nguyên cấu tạo bằng đá huyền vũ; phía nam bán đảo Lôi Châu cũng có loại đá này. Chúng được hình thành do dung nham núi lửa phun ra phủ lên mặt đất trước khi đảo Hải Nam và bán đảo Lôi Châu tách rời nhau.
Vậy đảo Hải Nam tách khỏi lục địa vào lúc nào? Có thể tìm căn cứ từ sự tiến hóa của sinh vật. Trong “Hán thư - Địa lý chí” có ghi “Hải Nam vô hổ”, tức Hải Nam không có hổ, nhưng “có gấu”. Trên thực tế, cho đến ngày nay đảo Hải Nam vẫn chưa từng phát hiện có hổ. Trong khi đó, ở bán đảo Lôi Châu gần Hải Nam, lịch sử lại ghi nhiều sự kiện hổ làm người bị thương. Điều này là gợi ý rất quan trọng để nghiên cứu thời gian Hải Nam tách khỏi đại lục. Xét theo tiến hóa sinh vật, gấu xuất hiện sớm hơn hổ. Hổ có thể đã xuất hiện cách đây 50 vạn năm. Vì vậy có thể cho rằng đảo Hải Nam tách khỏi lục địa sau khi đã có gấu nhưng trước khi hổ xuất hiện. Do vỏ Trái Đất sụt xuống tạo thành eo biển Quỳnh Châu, về sau hổ xuất hiện trên lục địa nhưng không thể vượt eo biển để tới đảo Hải Nam.
Đảo Hải Nam nằm gần đại lục, vốn là một bộ phận của đại lục, sau đó do vỏ Trái Đất sụt xuống, nước biển tràn vào khiến đảo tách rời. Mối quan hệ giữa nó và lục địa rất mật thiết; cấu tạo địa chất và hình thái địa mạo của đảo cũng tương tự vùng lục địa gần đó. Loại đảo này gọi chung là “đảo lục địa”. Nhiều đảo của Trung Quốc thuộc loại đảo lục địa, chủ yếu phân bố ở các tỉnh có núi và gò đồi gần biển như Chiết Giang, Phúc Kiến, Quảng Đông. Trung Quốc có hơn 3.000 đảo duyên hải thuộc loại này. Đảo Đài Loan, hòn đảo có diện tích lớn nhất Trung Quốc, cũng là đảo lục địa.
