Trong cơ thể, khí quan nào lâu đời nhất?

Cơ thể có năm giác quan: thị giác, thính giác, xúc giác, vị giác và khứu giác. Theo thống kê, hơn 90% thông tin mà ta nhận được đến từ thị giác, tiếp theo là thính giác, xúc giác và vị giác. Riêng khứu giác thường bị xếp vào vị trí không đáng kể. Sinh lý học truyền thống thậm chí còn xem khứu giác là cơ quan cảm giác nguyên thủy đang dần thoái hóa.

Mặc dù khứu giác không chiếm vị trí chủ đạo trong năm cơ quan cảm giác, nhưng nó lại là cơ quan cảm giác lâu đời nhất của cơ thể. Rất nhiều động vật hoang dã đều dựa vào khứu giác để tìm thức ăn, tránh nguy hiểm và tìm bạn đời. Cơ quan cảm giác nguyên thủy này đối với con người cũng rất có ích. Ví dụ, hương vị của thức ăn có thể làm tăng cảm giác ngon miệng; khi ngửi thấy mùi cháy, ta sẽ cảnh giác đề phòng hỏa hoạn; nếu ngửi thấy mùi khí ga rò rỉ hoặc thức ăn đã biến mùi, ta có thể tránh được nguy hiểm. Có những người làm nghề đặc biệt còn có thể căn cứ vào mùi vị để phán đoán chất lượng nước hoa, hương liệu, rượu tốt hay xấu. Một số thanh niên nam nữ thuộc các dân tộc còn thích ngửi mùi trên cơ thể của nhau để tăng thêm tình cảm.

Khứu giác của con người có đang thoái hóa không? Không hẳn! Qua kết quả nghiên cứu trong mấy chục năm gần đây, các nhà khoa học bắt đầu coi trọng khứu giác hơn, thậm chí còn kinh ngạc trước độ nhạy cảm rất cao của khứu giác con người. Ví dụ, một chuyên gia hương liệu có kinh nghiệm chỉ dựa vào mũi cũng có thể phân biệt được mấy nghìn, thậm chí hàng vạn loại mùi, hơn nữa còn có thể lập tức nói ra mùi này đã bốc lên bao lâu và thành phần chủ yếu gồm những gì. Ngày nay, các nhà khoa học tin rằng tầm quan trọng của khứu giác chắc chắn không kém các cơ quan cảm giác khác.