Vì sao Mặt trăng che lấp các sao?

Mặt Trăng là thiên thể tự nhiên gần Trái Đất nhất. Từ Trái Đất nhìn lên, ta thấy Mặt Trăng có đường kính khoảng 0,5 độ trên bầu trời. Nó chuyển động từ tây sang đông, trung bình mỗi ngày di chuyển khoảng 13 độ. Khi Mặt Trăng đi đến giữa Trái Đất và Mặt Trời, cả ba nằm gần trên một đường thẳng, Mặt Trăng sẽ che khuất Mặt Trời và tạo ra nhật thực. Khi Mặt Trăng che khuất những hằng tinh rất xa, hiện tượng ấy được gọi là Mặt Trăng che lấp sao.

Từ mấy trăm năm trước, khi quan sát hiện tượng Mặt Trăng che lấp sao, các nhà thiên văn đã phát hiện các ngôi sao biến mất trong một khoảng thời gian ngắn, từ đó suy đoán Mặt Trăng không có khí quyển. Ngày nay, nhờ các phương pháp quan trắc hiện đại, người ta còn phát hiện rằng khi Mặt Trăng che lấp sao, ánh sáng của ngôi sao bị che sẽ sinh ra hiện tượng nhiễu xạ gần bề mặt Mặt Trăng. Hiện tượng này chỉ kéo dài khoảng 0,05 giây, nhưng đồng hồ đo tốc độ ánh sáng và máy tính vẫn có thể ghi lại. Việc nghiên cứu ảnh nhiễu xạ của ánh sáng sao giúp xác định đường kính góc của hằng tinh bị Mặt Trăng che khuất, hoặc nghiên cứu lớp khí quanh hằng tinh. Vì vậy, quan trắc hiện tượng Mặt Trăng che lấp sao không chỉ là công việc của các nhà thiên văn chuyên nghiệp, mà còn là một mục quan sát thú vị đối với những người yêu thiên văn.

Ngoài việc che lấp các hằng tinh, Mặt Trăng còn có thể che lấp nguồn sóng vô tuyến, nguồn tia hồng ngoại và nguồn tia X ở gần quỹ đạo của nó. Thông qua các quan trắc đó, người ta có thể thu được cấu trúc chính xác của các nguồn bức xạ này. Vào những năm 50 của thế kỷ XX, các nhà thiên văn từng dựa vào kết quả quan trắc nguồn sóng vô tuyến mạnh thuộc chòm Kim Ngưu bị Mặt Trăng che khuất để chứng thực đó là di tích của ngôi sao siêu mới năm 1054.

Mặt Trăng cũng có thể che khuất các hành tinh, gọi là trăng che hành tinh. Hành tinh cũng có thể che khuất hằng tinh, gọi là hành tinh che lấp sao. Đây đều là những hiện tượng tương đối hiếm gặp.