Vì sao máy thăm dò phải đổ bộ lên sao chổi?

Phần lớn sao chổi trong hệ Mặt Trời đến từ những vùng xa xăm, lạnh giá ở rìa ngoài không gian rồi lại biến mất về nơi ấy. Trên sao chổi còn lưu giữ những vật chất nguyên thủy từ thời kỳ hệ Mặt Trời mới hình thành. Tuy vậy, sao chổi thực chất được cấu tạo từ những chất gì thì đến nay con người mới chỉ có thể suy đoán, chưa thể khẳng định chắc chắn.

Để thu thập vật chất nguyên thủy của sao chổi, tháng 2 năm 1999, Cục Vũ trụ NASA của Mỹ đã phóng máy thăm dò “Bụi sao” vào vũ trụ. Thiết bị này gặp sao chổi “Huiter” vào năm 2004. Máy thăm dò “Bụi sao” là một robot nặng 285 kg, nhờ tác dụng trọng lực của Trái Đất mà xuyên qua mặt phẳng quỹ đạo sao chổi 4,8 km để tiếp cận mục tiêu. Khi gặp sao chổi, “Bụi sao” sẽ đưa ra một “bàn tay” giống chiếc găng lớn, làm bằng chất khí ngưng kết dẻo hóa để thu gom các chất kết tinh từ sao chổi, rồi đưa chúng vào khoang thu hồi mang về Trái Đất. Năm 2006, các nhà khoa học đã lấy được bụi sao chổi. Đó là mẫu vật thiên thể đầu tiên con người thu thập từ bên ngoài “hệ thống Trái Đất - Mặt Trăng”. Các nhà khoa học đang nghiên cứu mẫu vật ấy để tìm hiểu lớp áo khoác như lớp lông bao quanh sao chổi rốt cuộc được cấu tạo từ chất gì.

Cùng lúc đó, một kế hoạch thăm dò và đổ bộ lên sao chổi còn khiến con người phấn khích hơn cũng bắt đầu được hình thành.

Một nhà khoa học Mỹ tên Bulayin Miaoheite đã nêu ra một ý tưởng rất kỳ diệu: đưa máy thăm dò “vùng sâu vũ trụ 4” đổ bộ xuống sao chổi “Tanfur 1”, một thiên thể nằm cách Trái Đất hàng trăm triệu kilômét.

Sao chổi “Tanfur 1” cứ 5,5 năm lại quay quanh Mặt Trời một vòng. Đường kính quỹ đạo của nó là 6 tỉ km. Dù các nhà khoa học tin rằng sao chổi được cấu tạo từ băng và bụi, nhưng trước khi lấy được mẫu vật thật thì điều đó vẫn còn là một ẩn số. Họ giả thiết rằng vật chất bề mặt sao chổi có thể nằm ở trạng thái trung gian, từ mềm xốp như bông đến đông cứng như bê tông. Vì vậy, họ thiết kế một thiết bị giống vây cá để bám neo trên bề mặt sao chổi; nếu bề mặt sao chổi mềm nhũn, chiếc vây cá ấy có thể cắm sâu vào bên trong, sau đó mở một dù kim loại nhỏ để cố định tại chỗ.

Thiết bị thăm dò “vùng sâu vũ trụ 4” được phóng lên vào tháng 4 năm 2003. Sau 2,5 năm, nó gặp sao chổi “Tanfur 1”. Tiếp đó, nó bay quanh sao chổi trong 115 ngày để tìm vị trí đổ bộ thích hợp.

Việc đổ bộ của máy thăm dò “vùng sâu vũ trụ 4” cùng với nhiệm vụ lấy mẫu của máy thăm dò “Bụi sao” đã viết nên một chương mới trong lịch sử thăm dò sao chổi của loài người.