Loài nấm tại sao lại không có rễ?

Các loài nấm như nấm rơm, nấm hương... đều đội những chiếc “mũ nhỏ” hình ô, hình đinh hoặc hình cầu, trông rất được con người yêu thích. Nhưng nếu nhổ một cây nấm lên xem, bạn sẽ thấy lạ: nó không hề có rễ.

Đúng vậy, thực vật loài nấm không có rễ. Không những không có rễ, chúng còn không có sự phân biệt rõ ràng giữa thân và lá, không thể ra hoa, cũng không thể kết quả, kết hạt.

Nấm thuộc nhóm sinh vật bậc thấp, là họ hàng gần với nấm mốc, nấm men... Cơ thể chúng đều do các sợi nấm dạng tơ, dạng bông hoặc dạng mạng nhện hợp thành, nhìn giống như “nấm mốc” xum xuê. Nếu cắt một miếng từ chiếc mũ của nấm rồi đặt dưới kính hiển vi, có thể thấy từng bó sợi nấm. Mỗi sợi nấm là một tế bào hoặc nhiều tế bào rất nhỏ, chỉ có thể nhìn rõ bằng kính hiển vi. Các sợi nấm có sự phân công: một số chuyên hấp thụ chất dinh dưỡng và nuôi cơ thể, gọi là sợi nấm dinh dưỡng; một số khác chuyên sinh sản, gọi là sợi nấm sinh sản. Cây nấm mà chúng ta nhìn thấy chính là do rất nhiều sợi nấm sinh sản tạo thành, bên trong chứa hàng triệu bào tử dùng để sinh sôi.

Chúng không có rễ, thân, lá, lại không chứa chất diệp lục nên không thể tự tạo chất dinh dưỡng. Chúng hoàn toàn phải dựa vào chất dinh dưỡng có sẵn để sống. Vậy chúng hút chất dinh dưỡng bằng cách nào?

Chính là nhờ các sợi nấm dinh dưỡng. Những sợi này xuyên sâu vào đất, gỗ mục, thậm chí sống trong một số cơ thể thực vật, tiết ra một số chất xúc tác để phân giải các chất hữu cơ phức tạp thành chất đơn giản hơn, rồi trực tiếp hấp thụ và sử dụng. Vì thế, nấm không cần các tổ chức như rễ, thân, lá để duy trì sự sống như nhiều thực vật khác. Khi nắm được quy luật sinh trưởng này, con người có thể nuôi trồng nấm nhân tạo với số lượng lớn.