Tại sao nhân ngư được gọi là cá người đẹp mỹ nhân ngư?

Nếu bạn đến viện bảo tàng tự nhiên hoặc công viên hải dương tham quan, người giới thiệu có thể chỉ vào nhân ngư và bò biển rồi nói rằng đó chính là mĩ nhân ngư. Nhưng bất cứ ai cũng khó liên hệ con vật trước mắt với cái tên đẹp đẽ ấy. Vậy vì sao nhân ngư và bò biển lại được gọi là mĩ nhân ngư?

Trong quá trình phát triển của lịch sử loài người, do bản tính thích tưởng tượng, con người đã tạo ra rất nhiều loài động vật hư cấu. Có loài được biến đổi từ mô hình của động vật có thật, có loài lại do trí tưởng tượng kết hợp với động vật thực tế mà hình thành. Nhưng dù ở trường hợp nào, ranh giới giữa ảo tưởng và thực tế cũng chỉ mang tính tương đối. Mĩ nhân ngư được gọi là cá người đẹp vì chúng có một số điểm khiến con người liên tưởng đến mình.

Trong “Hải Sơn kinh” của Trung Quốc cổ đại, tác giả từng nhắc đến người cá. Trong “Hoà danh sao” của Nhật Bản, người cá cũng từng được miêu tả. Tuy nhiên, người cá nổi tiếng nhất đến nay có lẽ là Sailon trong sử thi “Ôđixê” của Homeros, nhà thơ Hi Lạp. Ban đầu, Sailon là quái vật mặt người mình chim. Đến giữa thế kỉ XIX, hình tượng này mọc thêm đuôi cá, vì vậy nửa thân trên của Sailon trở thành cô gái xinh đẹp, có cánh và chân chim, còn từ phần eo trở xuống lại là cơ thể có đuôi cá.

Người đầu tiên liên hệ nhân ngư với người cá là Kufu, nhà bảo tàng học người Pháp thế kỉ XIX. Ông cho rằng “bộ mặt thật” của người cá chính là nhân ngư. Vì thế, tên Sailon đã trở thành danh từ chuyên dụng để chỉ động vật họ bò biển, bao gồm nhân ngư và bò biển.

Vậy nhân ngư giống con người ở những điểm nào? Trước hết, chúng có lông trên thân và có thể đứng dưới biển; thứ hai, núm vú của nhân ngư nằm ở phần cuối chi trước, tức gần vị trí ngực. Khi đến thời kì cho con bú, núm vú nhô rõ ra, trông tương tự như bộ ngực của phụ nữ. Thứ ba, nhân ngư có hai lỗ mũi ngoài và có khớp xương giúp chi trước vận động linh hoạt. Những đặc điểm ấy khiến người ta dễ tưởng tượng cảnh nhân ngư ôm con vào lòng để cho bú.

Ngày nay, chúng ta đã hiểu rằng ngoại hình của nhân ngư khác xa con người. Nhưng khi chúng nhô nửa thân lên khỏi làn sóng biển trong ánh trăng mờ, con người vẫn có thể nảy sinh cảm giác như nhìn thấy nàng “quý phi đang tắm”. Cộng thêm sự tô vẽ của các nhà văn và sự khẳng định của các nhà động vật học, nhân ngư vì thế có được tên gọi đẹp đẽ là “cá mĩ nhân”.