Vì sao có thể phá mưa đá bằng phương pháp nhân tạo?

Mưa đá là một hiện tượng thời tiết có hại. Những trận mưa đá lớn có thể phá hủy mùa màng, làm sập nhà cửa, gây thương tích cho người và gia súc. Vậy có thể dùng phương pháp nhân tạo để phá tan mưa đá trước khi nó hình thành hay không?

Muốn dùng phương pháp nhân tạo để phá mưa đá, trước hết phải hiểu mưa đá được hình thành như thế nào trong các đám mây.

Khi đập vỡ một cục mưa đá, ta sẽ thấy bên trong có phôi đá. Rất nhiều giọt mây quá lạnh trong đám mây đông kết và bám vào phôi này, làm phôi đá to dần lên, cuối cùng trở thành cục đá. Vì vậy, trong đám mây mưa đá, muốn hình thành cục đá thì trước hết phải có phôi đá, đồng thời phải có những giọt mây quá lạnh.

Do đó, muốn phá tan mưa đá thì cần nắm đúng điểm then chốt này và tìm cách làm giảm số giọt mây quá lạnh trong mây.

Có vài phương pháp để giảm số giọt mây quá lạnh.

Phương pháp thứ nhất là giảm nguồn cung cấp các giọt mây quá lạnh. Có thể bắn pháo để làm yếu những luồng không khí bốc lên cao, hoặc rắc các hạt hút ẩm dưới đáy đám mây quá lạnh, khiến hơi nước sớm hình thành hạt nước lớn và không thể tiếp tục bốc lên tầng mây quá lạnh.

Phương pháp thứ hai là giảm bớt những giọt mây quá lạnh đã hình thành bằng cách đưa thêm hạt băng hoặc chất xúc tác quá lạnh vào trong đám mây. Nhờ đó, các giọt mây quá lạnh đông kết sớm hoặc bám vào nhiều phôi đá, khiến mỗi phôi không thể phát triển thành cục đá lớn; khi rơi xuống lớp không khí bên dưới có nhiệt độ cao hơn, chúng dễ tan thành nước.

Phương pháp thứ ba là tăng số lượng các hạt đông kết, lợi dụng quá trình đông kết hấp thu nhiệt để tạo thành những luồng không khí bốc lên cao. Nhờ vậy, những giọt mây quá lạnh chưa bám vào phôi đá sẽ được đưa lên tầng không khí có nhiệt độ dưới -30°C, đông kết lại và không còn trở thành phôi đá được.

Trong những phương pháp trên, phương pháp nào tốt nhất, hoặc liệu còn phương pháp nào khác hiệu quả hơn hay không, tất cả vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và thử nghiệm. Có những nước còn dùng cách đưa chất xúc tác vào trước khi các đám mây đá hình thành, nhằm khiến mây đá không phát triển thành cục đá. Như vậy sẽ không có khả năng xảy ra mưa đá.

Hiệu quả của việc phá mưa đá bằng phương pháp nhân tạo còn phụ thuộc vào vị trí rắc chất xúc tác. Vì vậy, người ta thường dùng máy bay, tên lửa hoặc đạn pháo làm công cụ để rắc chất xúc tác.

Ở Trung Quốc, những vùng hay có mưa đá như Nội Mông, Sơn Tây, Tứ Xuyên, Cam Túc, v.v. đã sử dụng rộng rãi phương pháp phá mưa đá nhân tạo. Tuy nhiên, về mặt lý luận, kỹ thuật và chất xúc tác vẫn còn nhiều vấn đề, nên cần tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu để nâng cao hiệu suất.