Làm thế nào để phân biệt được rắn cái và rắn đực?

Vào mùa sinh sản, nhiều người có thể nhận ra rắn cái đang mang thai ở giai đoạn cuối; điều này không quá khó vì chiếc bụng phình to đã nói lên tất cả. Nhưng ngoài mùa sinh đẻ, làm thế nào để phân biệt rắn cái và rắn đực?

Nếu chỉ nhìn hình dáng bên ngoài, ngay cả chuyên gia sinh vật học cũng có thể nhầm. Thông thường, đuôi rắn đực to hơn, phần sát hậu môn hơi phình rồi mới nhỏ dần; còn đuôi rắn cái ngắn hơn và từ hậu môn trở xuống thót lại nhanh hơn. Sự khác biệt này xuất phát từ việc rắn đực có một đôi cơ quan giao phối ở gần hậu môn, trong giải phẫu học gọi là bán dương vật.

Sự tồn tại của bán dương vật khiến vùng hậu môn của rắn đực và rắn cái có khác biệt rõ. Vì vậy, kiểm tra trực tiếp cơ quan này là cách phân biệt giới tính hiệu quả nhất. Không nhất thiết phải mổ xẻ mới thấy được bán dương vật; chỉ cần thao tác đúng bằng tay cũng có thể làm lộ cơ quan sinh dục đực. Cách làm là lật bụng rắn lên, dùng ngón tay cái ấn vào phía sau hậu môn vài cm rồi nhẹ nhàng đẩy từ sau ra trước. Nếu là rắn đực, ở miệng hậu môn sẽ lộ ra hai bộ phận giao phối nhiều thịt, giống ngạnh lưỡi câu; rắn cái thì không có hiện tượng này. Phương pháp này cũng có hiệu quả với rắn non.

Phân biệt chính xác rắn cái và rắn đực là việc rất quan trọng đối với các trại nuôi rắn. Tỉ lệ phối giống giữa rắn đực và rắn cái cần được sắp xếp hợp lý; nếu thu nhận rắn vào trại mà không biết giới tính, đến mùa sinh sản rất dễ phát sinh nhiều phiền phức.