Những sắc thái kỳ diệu của vầng trăng

Nói đến ánh trăng, người ta thường liên tưởng đến màu trắng bạc và cho rằng những cảm nhận khác nhau về màu sắc chỉ là do xúc cảm. Thật ra, điều này không phải do xúc cảm mà là kết quả của những phản ứng quang học khác nhau trong quá trình ánh trăng đi tới mắt chúng ta.

Từ thập niên 1960, các nhà thiên văn học đã sử dụng những loại phim ảnh cực nhạy để làm sáng tỏ màu sắc của trăng. Mặt trăng chỉ hoàn toàn trắng vào ban ngày, vì màu xanh da trời được hòa vào sắc vàng chính của Mặt trăng.

Trong những ngày có trăng, vào buổi chiều hoặc sẩm tối, màu xanh da trời yếu dần, Mặt trăng trở nên vàng hơn, và đến một lúc nào đó gần như vàng tuyền. Khi hoàng hôn tắt hẳn, trăng lại chuyển sang trắng vàng. Trong thời gian còn lại của đêm, trăng giữ màu vàng sáng.

Vào mùa đông, trong những đêm trời quang đãng, khi trăng lên cao, nó có vẻ trắng hơn. Nhưng khi xuống gần đường chân trời, trăng lại mang màu đỏ hoặc cam. Nếu quanh Mặt trăng có những đám mây hồng cam, ánh trăng chuyển sang màu xanh lá pha xanh lơ. Sự tương phản màu sắc này thể hiện rõ hơn trong những ngày trăng lưỡi liềm, rồi giảm bớt khi trăng đầy hơn. Nếu nhìn qua ánh sáng nến vốn hơi đỏ, trăng cũng sẽ có màu xanh lá pha xanh lơ. Thị giác đôi khi cũng bị đánh lừa. Nếu bạn nhìn vào một đống lửa màu cam khoảng nửa tiếng, sau đó nhìn lên Mặt trăng, bạn sẽ thấy nó có màu lam.

Mặt trăng cũng giống như Mặt trời: khi ở vị trí thấp, gần sát đường chân trời, chúng có màu vàng cam, đôi khi đỏ sậm như màu máu. Đó là do sự khúc xạ các chùm tia sáng trong khí quyển, đồng thời cũng do trạng thái của chính khí quyển.

Còn có một trường hợp khác khiến ánh trăng mang sắc máu, đó là ánh trăng sau nguyệt thực. Vì ánh trăng là ánh sáng Mặt trời phản chiếu lại. Trong thời gian nguyệt thực, Trái đất che khuất Mặt trăng. Bầu khí quyển của Trái đất phân tán tia xanh nhiều hơn tia đỏ. Khi Trái đất bắt đầu rời khỏi vùng che Mặt trăng, các tia đỏ đi tới Mặt trăng nhiều hơn. Lúc nguyệt thực bắt đầu chấm dứt, Mặt trăng nhận được nhiều tia đỏ hơn và phản chiếu về Trái đất màu đỏ úa. Sau đó, ánh trăng từ từ trở lại như bình thường.

Đó là những thay đổi của ánh trăng khi nhìn từ Trái đất. Qua việc phân tích các tia hồng ngoại và tử ngoại, các nhà khoa học còn tìm thấy những thay đổi màu sắc khác ngay trên bề mặt Mặt trăng. Từ những miệng núi lửa đã ngưng hoạt động từ lâu đến các vùng khác trên Mặt trăng, do ảnh hưởng của các loại quặng kim loại, có nơi tương đối xanh, có nơi tương đối đỏ.