Sông Hoàng Hà bùn cát nhiều như thế, có thể biến thành xanh trong được không?
Hoàng Hà được coi là cái nôi của nền văn minh Trung Quốc buổi bình minh. Con sông này từng nuôi dưỡng tổ tiên người Trung Quốc, nhưng về sau cũng đem lại nhiều tai họa cho nhân dân hai bên bờ.
Nguyên nhân chủ yếu khiến sông Hoàng Hà trở thành tai họa là cát. Hoàng Hà là con sông chở nhiều cát nhất trên thế giới. Nhân dân Hà Nam, Sơn Đông thường truyền miệng câu nói “một bát nước Hoàng Hà có đến nửa bát cát”. Đó là cách miêu tả rất đúng về lượng cát của sông Hoàng Hà. Theo thống kê mấy năm gần đây của trạm thủy văn huyện Hoài Nam, hằng năm lượng bùn cát sông Hoàng Hà chở xuống hạ lưu là 1,6 tỉ tấn. Nếu dùng xe tải bốn tấn, mỗi ngày chở 1,1 triệu chuyến thì phải liên tục chở suốt một năm mới hết. Lượng bùn cát lớn như vậy mỗi năm khiến lòng sông vùng hạ du ngày càng nâng cao, cuối cùng mặt nước sông cao hơn cả mặt đất xung quanh, trở thành dòng sông nổi trên mặt đất. Mỗi khi mùa mưa đến, nước sông dâng lên, lũ tràn ra phá vỡ đê và nhấn chìm cả một vùng rộng lớn.
Vì sao bùn cát sông Hoàng Hà lại nhiều như thế? Muốn trả lời câu hỏi này, ta phải nhìn vào bản đồ. Sau khi chảy qua tỉnh Thanh Hải, sông Hoàng Hà đi vào cao nguyên Hoàng thổ. Đây chính là vùng đất đỏ cung cấp bùn cát cho dòng sông. Trên cao nguyên Hoàng thổ, lớp đất đỏ rất dày, chất đất tơi xốp, có nơi dày hơn 100 m, bề mặt lại không có thảm cây bảo vệ. Vì vậy, đến mùa mưa, dưới tác dụng của dòng nước quét, nhiều bùn cát trôi vào dòng sông. Cao nguyên Hoàng thổ là nguyên nhân chủ yếu gây nên lượng bùn cát của sông Hoàng Hà. Trong lịch sử Trung Quốc, vùng cao nguyên này trước kia từng là những cánh rừng rậm rạp, cây cỏ phì nhiêu; khi đó bùn cát trong nước sông còn ít. Khoảng 1.000 năm trước, những cánh rừng này bị phá hoại, khiến đất cát bị cuốn trôi rất nhiều.
Khi đã tìm được nguyên nhân chủ yếu và đưa ra biện pháp tương ứng, lượng bùn cát của sông Hoàng Hà sẽ giảm xuống. Đó chính là biện pháp hiệu quả nhất. Ngày nay, nhân dân vùng cao nguyên Hoàng thổ và hai bờ sông Hoàng Hà đang tích cực trồng cây, phục hồi thảm cỏ; nước sông Hoàng Hà nhất định sẽ có ngày xanh trong trở lại.
