Sao suối nước nóng có thể phun được?

Đài phun nước trong công viên có thể phun nước là nhờ sức người tạo nên. Trong thế giới tự nhiên, cũng có rất nhiều suối nước có thể phun cột hơi nước hoặc cột nước nóng cao tới cả chục mét. Mỗi lần phun, suối nước lại có một khoảng nghỉ gọi là thời gian ngưng phun. Khoảng thời gian giữa các lần phun cũng có quy luật: có khi chỉ ngưng vài phút, có khi vài ngày, thậm chí có lúc vài tháng rồi mới phun trở lại. Aixơlen, Thổ Nhĩ Kỳ, Canađa… là những quốc gia có suối nước nóng nổi tiếng thế giới.

Cùng là nước ngầm dưới lòng đất, vậy sức mạnh nào khiến nước có thể phun lên? Đó là áp lực của hơi nước. Do chịu ảnh hưởng của sức nóng từ nham thạch nằm sâu trong lòng đất, tầng nước ngầm dần tăng đến nhiệt độ sôi hoặc cao hơn. Nếu đường ống dẫn từ tầng nước ngầm lên mặt đất dài và hẹp, nước nóng phía dưới và nước lạnh phía trên khó đối lưu, hơi nước sẽ bốc lên. Cũng có khi, vì phải chịu áp lực quá lớn, nước ở trên điểm sôi đột nhiên biến thành hơi. Khi hơi nước bốc lên, áp lực bên dưới giảm xuống, khiến càng nhiều nước biến thành hơi. Hơi càng nhiều, áp lực càng lớn, đến khi đường ống dẫn nước bị tắc nghẽn, nước sẽ được phun lên.

Vậy tại sao suối nước nóng lúc phun lúc ngưng?

Sau mỗi lần phun, một lượng lớn hơi nước thoát ra, lượng hơi còn lại trong khoảnh khắc giảm đi đáng kể, khiến nước vốn bị tắc trong ống dẫn lại có thể lưu thông bình thường. Đến khi hơi nước một lần nữa bị dồn ứ, nước mới lại phun lên. Đó chính là bí mật vì sao suối nước nóng lúc phun lúc nghỉ.

Suối nước nóng phân bố chủ yếu ở những khu vực có núi lửa. Điều này cho thấy suối nước nóng thực sự chịu ảnh hưởng từ dòng nham tương. Cũng có một số suối nước nóng nằm ở những khu vực nhiều năm không thấy núi lửa hoạt động, nhưng rất có thể sâu dưới lòng đất vẫn có dòng nham tương âm thầm chảy. Vì vậy, người ta cho rằng sự hình thành của suối nước nóng có nguyên nhân sâu xa từ nhiệt độ ở sâu trong lòng đất.